Roman Dmowski urodzi\u0142 si\u0119 9 sierpnia 1864 roku w Kamionku pod Warszaw\u0105. Wychowywa\u0142 si\u0119 w czasach, gdy Polska by\u0142a podzielona mi\u0119dzy trzy mocarstwa zaborcze \u2013 Rosj\u0119, Prusy i Austri\u0119. Ju\u017c w m\u0142odo\u015bci wykazywa\u0142 zainteresowanie sprawami narodowymi i politycznymi. W latach studenckich zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105, wsp\u00f3\u0142tworz\u0105c organizacje o charakterze narodowym.<\/p>\n\n\n\n
Dmowski by\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli Ligi Narodowej, a w 1897 roku powo\u0142a\u0142 do \u017cycia Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne (endecja). By\u0142 przekonany, \u017ce Polska mo\u017ce odzyska\u0107 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 nie przez zrywy powsta\u0144cze, ale poprzez systematyczn\u0105 prac\u0119 narodow\u0105 i dyplomatyczne zabiegi na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n
Roman Dmowski by\u0142 nie tylko politykiem, ale r\u00f3wnie\u017c ideologiem. Jego najwa\u017cniejsza praca pt. My\u015bli nowoczesnego Polaka<\/em> (1902) do dzi\u015b jest uznawana za fundament polskiej my\u015bli narodowej. W swojej tw\u00f3rczo\u015bci Dmowski podkre\u015bla\u0142 konieczno\u015b\u0107 budowy silnego pa\u0144stwa narodowego, w kt\u00f3rym interes narodowy stoi ponad interesami jednostek czy grup spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n Dmowski uwa\u017ca\u0142, \u017ce polska to\u017csamo\u015b\u0107 narodowa powinna opiera\u0107 si\u0119 na tradycji, kulturze i j\u0119zyku. Jego idee odcisn\u0119\u0142y g\u0142\u0119bokie pi\u0119tno na polskim ruchu narodowym i mia\u0142y wp\u0142yw na kszta\u0142towanie polskiej sceny politycznej w XX wieku.<\/p>\n\n\n\n Najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem Dmowskiego by\u0142a jego praca dyplomatyczna podczas I wojny \u015bwiatowej. W 1917 roku zosta\u0142 przewodnicz\u0105cym Komitetu Narodowego Polskiego z siedzib\u0105 w Pary\u017cu, kt\u00f3ry by\u0142 uznawany za oficjaln\u0105 reprezentacj\u0119 polskich interes\u00f3w na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n To w\u0142a\u015bnie Dmowski, wraz z Ignacym Paderewskim, reprezentowa\u0142 Polsk\u0119 na konferencji pokojowej w Wersalu w 1919 roku. Jego zaanga\u017cowanie i umiej\u0119tno\u015bci dyplomatyczne przyczyni\u0142y si\u0119 do uznania przez mocarstwa zachodnie niepodleg\u0142o\u015bci Polski oraz wyznaczenia korzystnych granic odrodzonego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Podczas negocjacji wersalskich Dmowski przedstawi\u0142 obszerny memoria\u0142, w kt\u00f3rym argumentowa\u0142 konieczno\u015b\u0107 przywr\u00f3cenia Polsce ziem zaborczych. Jego wyst\u0105pienia, wyg\u0142aszane w kilku j\u0119zykach, zyska\u0142y uznanie w\u015br\u00f3d delegat\u00f3w i przyczyni\u0142y si\u0119 do wzmocnienia pozycji Polski na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n Warto r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107 zas\u0142ugi Dmowskiego w tworzeniu polskich si\u0142 zbrojnych na emigracji. To z jego inicjatywy we Francji powsta\u0142a tzw. B\u0142\u0119kitna Armia, dowodzona przez genera\u0142a J\u00f3zefa Hallera. By\u0142 to istotny wk\u0142ad w walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski.<\/p>\n\n\n\n Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci Dmowski kontynuowa\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105. W latach 1923-1924 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 ministra spraw zagranicznych w rz\u0105dzie Wincentego Witosa. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c pos\u0142em na Sejm i aktywnie uczestniczy\u0142 w debatach nad kszta\u0142tem ustroju odrodzonego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Dmowski by\u0142 zwolennikiem silnej w\u0142adzy wykonawczej i przeciwnikiem partyjniactwa. W swoich wyst\u0105pieniach podkre\u015bla\u0142, \u017ce polityka powinna by\u0107 prowadzona w oparciu o interes narodowy, a nie osobiste ambicje polityk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Roman Dmowski pozostawi\u0142 po sobie bogaty dorobek publicystyczny. Opr\u00f3cz wspomnianych ju\u017c My\u015bli nowoczesnego Polaka<\/em>, napisa\u0142 m.in. Polityk\u0119 polsk\u0105 i odbudowanie pa\u0144stwa<\/em> oraz Ko\u015bci\u00f3\u0142, nar\u00f3d i pa\u0144stwo<\/em>. Jego prace do dzi\u015b stanowi\u0105 cenne \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy o historii i polityce Polski.<\/p>\n\n\n\n Roman Dmowski zmar\u0142 2 stycznia 1939 roku w Drozdowie ko\u0142o \u0141om\u017cy. Jego \u015bmier\u0107 by\u0142a ogromn\u0105 strat\u0105 dla polskiego ruchu narodowego, ale jego idee i dorobek polityczny \u017cyj\u0105 do dzi\u015b. Dmowski pozostawi\u0142 po sobie trwa\u0142e dziedzictwo, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142o na kszta\u0142towanie polskiej to\u017csamo\u015bci narodowej i pa\u0144stwowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Dla wielu wsp\u00f3\u0142czesnych Polak\u00f3w Roman Dmowski jest symbolem niez\u0142omno\u015bci, patriotyzmu i pragmatyzmu politycznego. Jego my\u015bl narodowa, oparta na zasadach katolickich i etosie pracy, wci\u0105\u017c inspiruje kolejne pokolenia.<\/p>\n\n\n\n W 86. rocznic\u0119 jego \u015bmierci warto przypomnie\u0107 sobie o jego dokonaniach i zas\u0142ugach dla Polski. Roman Dmowski by\u0142 cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry rozumie\u0107 polsk\u0105 racj\u0119 stanu, i do ko\u0144ca swojego \u017cycia walczy\u0142 o dobro ojczyzny. To posta\u0107, kt\u00f3rej miejsce w panteonie polskich bohater\u00f3w narodowych jest niezaprzeczalne.<\/p>\n\n\n\n Zach\u0119camy do obejrzenia materia\u0142u filmowego z uroczysto\u015bci pogrzebowych:
<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n