{"id":12039,"date":"2023-10-11T07:30:33","date_gmt":"2023-10-11T05:30:33","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12039"},"modified":"2023-10-11T07:30:35","modified_gmt":"2023-10-11T05:30:35","slug":"w-warszawie-odnowiono-165-tablic-upamietniajacych-miejsca-nazistowskich-mordow-prof-piotr-glinski-pamiec-historyczna-ksztaltuje-tozsamosc-i-wspolnote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=12039","title":{"rendered":"W Warszawie odnowiono 165 tablic upami\u0119tniaj\u0105cych miejsca nazistowskich mord\u00f3w. Prof. Piotr Gli\u0144ski: Pami\u0119\u0107 historyczna kszta\u0142tuje to\u017csamo\u015b\u0107 i wsp\u00f3lnot\u0119"},"content":{"rendered":"\n

W Warszawie jest 165\u00a0s\u0142ynnych Tablic Tchorka, upami\u0119tniaj\u0105cych miejsca nazistowskich mord\u00f3w i\u00a0rzezi dokonywanych przez\u00a0Niemc\u00f3w na mieszka\u0144cach stolicy podczas II wojny \u015bwiatowej. Dot\u0105d zapomniane i\u00a0podniszczone, zawiera\u0142y tylko podstawowe informacje o\u00a0dacie pope\u0142nionej zbrodni i\u00a0liczbie ofiar. Fundacja PGE zako\u0144czy\u0142a w\u0142a\u015bnie projekt, w\u00a0ramach kt\u00f3rego ka\u017cda z\u00a0tablic zosta\u0142a odnowiona i\u00a0uzupe\u0142niona szczeg\u00f3\u0142owymi informacjami w\u00a0j\u0119zyku polskim i\u00a0angielskim, aby przekaz o\u00a0tragicznych losach Warszawy w\u00a0trakcie wojny mia\u0142 szans\u0119 dotrze\u0107 r\u00f3wnie\u017c do zagranicznych turyst\u00f3w. Do bezimiennych Tablic Tchorka przypisano r\u00f3wnie\u017c personalia i\u00a0historie os\u00f3b,\u00a0kt\u00f3re zgin\u0119\u0142y w\u00a0miejscu ni\u0105 upami\u0119tnionym. Projekt<\/strong><\/strong>\u00a0<\/span>\u2013<\/em>\u00a0<\/span>realizowany we wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Instytutem Pami\u0119ci Narodowej i\u00a0autorskim zespo\u0142em historyk\u00f3w\u00a0<\/strong>\u2013<\/em>\u00a0zaj\u0105\u0142 w\u00a0sumie pi\u0119\u0107 lat.<\/strong>

\u2013 Ten projekt dotyczy\u0142 bardzo wa\u017cnego, tragicznego okresu polskiej historii, czyli II wojny \u015bwiatowej i\u00a0ofiar zabijanych na ulicach Warszawy. Tutaj si\u0119 odbywa\u0142y egzekucje, masowe mordy organizowane przez\u00a0Niemc\u00f3w na mieszka\u0144cach stolicy. O tym musimy pami\u0119ta\u0107, bo pami\u0119\u0107 historyczna kszta\u0142tuje to\u017csamo\u015b\u0107, wsp\u00f3lnot\u0119, kszta\u0142tuje jej si\u0142\u0119 i\u00a0decyduje o\u00a0szansach rozwojowych przysz\u0142ych pokole\u0144 \u2013<\/em>\u00a0m\u00f3wi agencji Newseria Biznes prof. Piotr Gli\u0144ski, minister kultury i\u00a0dziedzictwa narodowego.S\u0142ynne Tablice Tchorka, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 m.in. na wielu warszawskich budynkach, upami\u0119tniaj\u0105 egzekucje dokonywane przez\u00a0Niemc\u00f3w na mieszka\u0144cach stolicy w\u00a0czasie II wojny \u015bwiatowej. Przyk\u0142adem jest m.in. plac M\u0119czennik\u00f3w Warszawskiej Woli\u00a0\u2013<\/em>\u00a0miejsce masowej rzezi ok. 50 tys. mieszka\u0144c\u00f3w stolicy przeprowadzonej przez\u00a0Niemc\u00f3w w\u00a0pierwszych dniach Powstania Warszawskiego. To jedna z\u00a0najwi\u0119kszych zbrodni na polskiej ludno\u015bci cywilnej dokonanych podczas II wojny \u015bwiatowej.Warszawiacy ju\u017c w\u00a0okresie wojny starali si\u0119 upami\u0119tnia\u0107 takie miejsca, sk\u0142adaj\u0105c kwiaty i\u00a0zapalaj\u0105c znicze. Spotyka\u0142o si\u0119 to jednak z\u00a0represjami niemieckich okupant\u00f3w. W styczniu 1945 roku\u00a0\u2013<\/em>\u00a0ju\u017c w\u00a0wolnej od Niemc\u00f3w Warszawie\u00a0\u2013<\/em>\u00a0mieszka\u0144cy miasta zacz\u0119li spontanicznie stawia\u0107 w\u00a0miejscach egzekucji krzy\u017ce i\u00a0tablice pami\u0105tkowe. Potem inicjatyw\u0119 przej\u0119\u0142y w\u0142adze komunistyczne, kt\u00f3re og\u0142osi\u0142y konkurs na projekt formy oznaczenia miejsc walk i\u00a0m\u0119cze\u0144stwa. Wygra\u0142 go artysta i\u00a0rze\u017abiarz Karol Tchorek, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 tablic\u0119 w\u00a0szarym piaskowcu z\u00a0krzy\u017cem malta\u0144skim po\u015brodku.Pocz\u0105wszy od lat 50. ubieg\u0142ego wieku takie tablice (zawieraj\u0105ce zazwyczaj tylko podstawowe informacje o\u00a0liczbie ofiar i\u00a0dacie pope\u0142nionej zbrodni) by\u0142y umieszczane w\u00a0wielu r\u00f3\u017cnych miejscach Warszawy i\u00a0podsto\u0142ecznych miejscowo\u015bci. Na przestrzeni dekad wiele z\u00a0nich zosta\u0142o zniszczonych albo ca\u0142kiem znikn\u0119\u0142o. Do dzi\u015b w\u00a0stolicy zachowa\u0142o si\u0119 ich 165. S\u0105 prawdziwym unikatem na tle innych kraj\u00f3w dotkni\u0119tych II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, a dla\u00a0warszawiak\u00f3w stanowi\u0105 sta\u0142y element przestrzeni miasta.\u2013 Tablice pami\u0119ci Karola Tchorka to s\u0105 miejsca znane warszawiakom od dziecka<\/em>\u00a0\u2013 m\u00f3wi Wojciech D\u0105browski, prezes zarz\u0105du PGE Polskiej Grupy Energetycznej. \u2013\u00a0Chcieli\u015bmy nada\u0107 im odpowiedni\u0105 rang\u0119, poniewa\u017c one przez\u00a0d\u0142ugi czas by\u0142y opuszczone i\u00a0zaniedbane, nikt si\u0119 nimi nie\u00a0opiekowa\u0142. Dlatego podj\u0119li\u015bmy si\u0119 kwerendy historycznej, zlokalizowali\u015bmy w\u00a0Warszawie 165 tych tablic i\u00a0odnowili\u015bmy ponad 130 z\u00a0nich. Umie\u015bcili\u015bmy te\u017c przy nich tabliczki w\u00a0j\u0119zyku polskim i\u00a0angielskim z\u00a0informacjami o\u00a0tym, co\u00a0si\u0119\u00a0dzia\u0142o w\u00a0danym miejscu.<\/em>\u2013\u00a0Chodzi\u0142o o\u00a0to, \u017ceby od\u015bwie\u017cy\u0107 pami\u0119\u0107 nas wszystkich, ale i\u00a0pokaza\u0107 zagranicznym turystom, kt\u00f3rzy licznie odwiedzaj\u0105 Warszaw\u0119, co\u00a0si\u0119\u00a0dzia\u0142o na ulicach tego miasta podczas niemieckiej okupacji\u00a0<\/em>\u2013 dodaje prof. Piotr Gli\u0144ski. \u2013\u00a0Rol\u0105 Ministerstwa Kultury i\u00a0Dziedzictwa Narodowego by\u0142o patronowanie temu projektowi.<\/em>Projekt Tablice Pami\u0119ci zosta\u0142 zainaugurowany przez\u00a0Grup\u0119 PGE pi\u0119\u0107 lat temu, w\u00a080. rocznic\u0119 II wojny \u015bwiatowej. Najpierw\u00a0\u2013<\/em>\u00a0we wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Instytutem Pami\u0119ci Narodowej\u00a0\u2013<\/em>\u00a0zosta\u0142y przygotowane szczeg\u00f3\u0142owe opisy zdarze\u0144 upami\u0119tnionych historycznymi tablicami. Nast\u0119pnie uzgodniono z\u00a0Biurem Sto\u0142ecznego Konserwatora Zabytk\u00f3w\u00a0projekt dodatkowych tabliczek ze szczeg\u00f3\u0142owymi informacjami\u00a0\u2013<\/em>\u00a0w\u00a0j\u0119zyku polskim i\u00a0angielskim\u00a0\u2013<\/em>\u00a0o\u00a0zbrodniach dokonywanych przez\u00a0Niemc\u00f3w na ludno\u015bci Warszawy. Dzi\u0119ki temu przekaz mia\u0142 dotrze\u0107 r\u00f3wnie\u017c do zagranicznych turyst\u00f3w. Umieszczony na tabliczkach kod QR odsy\u0142a z\u00a0kolei do biblioteki multimedi\u00f3w i\u00a0materia\u0142\u00f3w na stronie internetowej\u00a0www.tablicepamieci.pl, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 pozna\u0107 losy Warszawy i\u00a0jej mieszka\u0144c\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej przez\u00a0pryzmat Tablic Tchorka.\u00a0<\/p><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Opracowali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c aplikacj\u0119, kt\u00f3ra pozwala zlokalizowa\u0107 te tablice, pozna\u0107 histori\u0119 ka\u017cdego z\u00a0tych miejsc i\u00a0zwiedza\u0107 Warszaw\u0119 przez\u00a0pryzmat tych tragicznych dni. W tej aplikacji jest te\u017c wiele przedwojennych i\u00a0mi\u0119dzywojennych zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da\u0142a Warszawa w\u00a0czasie okupacji \u2013<\/em>\u00a0m\u00f3wi Wojciech D\u0105browski.Co istotne Fundacja\u00a0PGE podj\u0119\u0142a si\u0119 te\u017c przypisania do ka\u017cdej z\u00a0bezimiennych Tablic Tchorka historii i\u00a0nazwisk os\u00f3b, kt\u00f3re zgin\u0119\u0142y w\u00a0miejscu ni\u0105 upami\u0119tnionym. Nawi\u0105za\u0142a w\u00a0tym celu wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z\u00a0zespo\u0142em historyk\u00f3w, kt\u00f3rzy wykorzystali m.in. dost\u0119pn\u0105 literatur\u0119, zeznania i\u00a0relacje mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy z\u00a0lat 40. ubieg\u0142ego wieku oraz\u00a0opracowania wykonane w\u00a0Muzeum Powstania Warszawskiego. W efekcie powsta\u0142a pierwsza w\u00a0Polsce baza gromadz\u0105ca w\u00a0jednym miejscu personalia os\u00f3b zamordowanych na ulicach Warszawy przez\u00a0nazistowskich okupant\u00f3w. Obecnie liczy ona ponad 3100\u00a0\u00a0nazwisk i\u00a0wci\u0105\u017c jest aktualizowana.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Dzi\u0119ki aplikacji tablicepamieci.pl mo\u017cna odnale\u017a\u0107 swoich przodk\u00f3w lub zapozna\u0107 si\u0119 ze wspomnieniami o\u00a0ofiarach, o\u00a0relacjach ze zbrodni niemieckich, odnale\u017a\u0107 w\u00a0nich fragment swojego miasta. To by\u0142y dramaty dotycz\u0105ce czasem setek czy nawet tysi\u0119cy ludzi, ale w\u00a0tym przypadku ka\u017cda z\u00a0tych ofiar ma imi\u0119 i\u00a0nazwisko, ma swoje rado\u015bci i\u00a0smutki. I dzi\u0119ki temu nagle staje si\u0119 du\u017co bli\u017csza przeci\u0119tnemu cz\u0142owiekowi ni\u017c tylko cyfra na tablicy \u2013<\/em>\u00a0m\u00f3wi Wiktor Cygan,\u00a0historyk z\u00a0Instytutu J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w\u00a0Warszawie.Projekt Tablice Pami\u0119ci obj\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c szereg dodatkowych inicjatyw, kt\u00f3re mia\u0142y na celu upami\u0119tnienie i\u00a0popularyzacj\u0119 tragicznej historii Warszawy w\u00a0okresie okupacji. To m.in. realizowany w\u00a0szko\u0142ach program Miasto Pami\u0119ci i\u00a0wystawa \u201eOfiary cywilne Warszawy w\u00a0czasie niemieckiej okupacji w\u00a0latach 1939\u20131945\u201d, kt\u00f3ra stan\u0119\u0142a na warszawskim Dworcu Centralnym, odwiedzanym codziennie przez\u00a0dziesi\u0105tki tysi\u0119cy ludzi.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wydali\u015bmy te\u017c polsko-angielski album o\u00a0tablicach pami\u0119ci, pokazuj\u0105cy, co\u00a0si\u0119\u00a0dzia\u0142o w\u00f3wczas na ulicach Warszawy. Przeprowadzili\u015bmy te\u017c szereg dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych w\u00a0szko\u0142ach w\u00a0ca\u0142ej Polsce, konkursy, wystawy, koncerty, by\u0142o ich bardzo wiele. Chcieli\u015bmy w\u00a0ten spos\u00f3b przypomnie\u0107 Polakom, \u017ce dzisiaj mo\u017cemy \u017cy\u0107 w\u00a0wolnej Polsce w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki bohaterom, kt\u00f3rzy zgin\u0119li na ulicach Warszawy \u2013<\/em>\u00a0m\u00f3wi prezes PGE Polskiej Grupy Energetycznej.<\/p><\/p>\n\n\n\n