{"id":11835,"date":"2023-09-07T08:40:12","date_gmt":"2023-09-07T06:40:12","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=11835"},"modified":"2023-09-07T08:40:19","modified_gmt":"2023-09-07T06:40:19","slug":"ekonomisci-zaniepokojeni-tempem-zadluzania-sie-kraju-koszty-obslugi-dlugu-naleza-do-najwyzszych-w-ue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=11835","title":{"rendered":"Ekonomi\u015bci zaniepokojeni tempem zad\u0142u\u017cania si\u0119 kraju. Koszty obs\u0142ugi d\u0142ugu nale\u017c\u0105 do najwy\u017cszych w UE"},"content":{"rendered":"\n

W przysz\u0142ym roku d\u0142ug publiczny przekroczy 2 bln z\u0142, a jego relacja do PKB wzro\u015bnie do 53 proc. Tegoroczny poziom poni\u017cej 50 proc. to zas\u0142uga g\u0142\u00f3wnie wysokiej inflacji, dzi\u0119ki kt\u00f3rej d\u0142ug jest finansowany ukrytym w\u00a0inflacji podatkiem p\u0142aconym przez\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwo. Ekonomist\u00f3w powa\u017cnie niepokoi dynamika przyrostu zad\u0142u\u017cenia, ale te\u017c brak przejrzysto\u015bci w\u00a0finansach publicznych.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Sam stan finans\u00f3w jest powa\u017cny, ale jeszcze nie\u00a0wymaga radykalnych dzia\u0142a\u0144. Wp\u0142ywamy w\u00a0pole lodowe, ale jeszcze mo\u017cna odp\u0142yn\u0105\u0107 w\u00a0dobrym kierunku. Trzeba jednak natychmiast naprawi\u0107 ten proces bud\u017cetowy \u2013<\/em>\u00a0m\u00f3wi ekonomista dr S\u0142awomir Dudek.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Sam d\u0142ug przekroczy w\u00a0przysz\u0142ym roku 2 bln z\u0142, nawet z\u00a0uwzgl\u0119dnieniem ju\u017c tych funduszy pozabud\u017cetowych, o\u00a0kt\u00f3rych wszyscy wiemy. Jeszcze niedawno byli\u015bmy przera\u017ceni, \u017ce to jest 1,5 bln z\u0142. Te 2 bln mo\u017ce przeci\u0119tnego obywatela przera\u017caj\u0105, dla\u00a0makroekonomist\u00f3w to s\u0105 mo\u017ce jeszcze liczby policzalne, ale w\u00a0relacji do PKB to ju\u017c b\u0119dzie sporo, powy\u017cej 50 proc. To nie\u00a0jest jeszcze tragicznie, bo s\u0105 kraje, kt\u00f3re maj\u0105 100 proc., ale to ju\u017c jest powa\u017cne. Mnie jednak bardziej przera\u017ca dynamika przyrostu. Rz\u0105d zak\u0142ada, \u017ce w\u00a0przysz\u0142ym roku d\u0142ug b\u0119dzie si\u0119 zwi\u0119ksza\u0142 co sekund\u0119 o\u00a0ponad 10 tys. z\u0142 i\u00a0tak codziennie przez\u00a024 godziny, przez\u00a0365 dni\u00a0<\/em>\u2013 m\u00f3wi agencji Newseria Biznes dr S\u0142awomir Dudek, prezes Instytutu Finans\u00f3w Publicznych, adiunkt SGH.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Z raportu \u201eZagro\u017cenia nadmiernego d\u0142ugu publicznego. Edycja 2023\u201d, przygotowanego przez\u00a0Instytut Odpowiedzialnych Finans\u00f3w we wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Instytutem Finans\u00f3w Publicznych i\u00a0Fundacj\u0105 Przyjazne Pa\u0144stwo, wynika, \u017ce w\u00a0\u015bredniej i\u00a0d\u0142ugiej perspektywie grozi nam kryzys d\u0142ugu publicznego i\u00a0sk\u0142ada si\u0119 na to wiele element\u00f3w. Jak wskazywa\u0142 podczas prezentacji raportu dr S\u0142awomir Dudek, w\u00a02021 roku d\u0142ug w\u00a0relacji do PKB zmniejszy\u0142 si\u0119 do 53,6 proc. (w szczycie pandemii, kiedy uruchomiono szereg program\u00f3w pomocowych dla\u00a0firm, wzr\u00f3s\u0142 do 57 proc.). W ubieg\u0142ym roku zanotowano dalszy spadek \u2013 do poziomu poni\u017cej 50 proc.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Ale trzeba powiedzie\u0107, dlaczego ta relacja spad\u0142a. Nie dzi\u0119ki dzia\u0142aniom rz\u0105du, ograniczeniom wydatk\u00f3w czy dyscyplinie finans\u00f3w publicznych, tylko przez\u00a0inflacj\u0119, bo inflacja jest w\u00a0mianowniku, w\u00a0PKB. Policzyli\u015bmy w\u00a0raporcie, \u017ce inflacja pomog\u0142a rz\u0105dowi na oko\u0142o 7 pkt proc. To oznacza, \u017ce gdyby nie\u00a0by\u0142a podwy\u017cszona inflacja, to relacja d\u0142ugu by nie\u00a0spad\u0142a, tylko by wzros\u0142a do 57 proc. Oznacza to, \u017ce gdyby by\u0142a niska inflacja i\u00a0gdyby rz\u0105d chcia\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 tak\u0105 sam\u0105 redukcj\u0119 d\u0142ugu, to musia\u0142by wprowadzi\u0107 podatki na kwot\u0119 150\u2013200 mld z\u0142. Nie musia\u0142 tego zrobi\u0107, bo wprowadzi\u0142 ukryty podatek, podatek inflacyjny, gdzie my p\u0142acimy od ka\u017cdej z\u0142ot\u00f3wki oszcz\u0119dno\u015bci po groszu. Widzimy to w\u00a0codziennych wydatkach, ale nie\u00a0widzimy, jak oszcz\u0119dno\u015bci trac\u0105 swoj\u0105 warto\u015b\u0107\u00a0<\/em>\u2013 wyja\u015bnia g\u0142\u00f3wny ekonomista i\u00a0prezes Instytutu Finans\u00f3w Publicznych.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Wska\u017anik d\u0142ugu do PKB w\u00a0przysz\u0142ym roku dojdzie do 53 proc.\u00a0Zgodnie z\u00a0projekcj\u0105 Komisji Europejskiej relacja ta pozostanie w\u00a0tendencji wzrostowej w\u00a0ca\u0142ej dekadzie. Jednocze\u015bnie koszty obs\u0142ugi d\u0142ugu, mimo umiarkowanej relacji do PKB, s\u0105 drugie najwy\u017csze w\u00a0ca\u0142ej UE. Autorzy raportu zaprezentowanego podczas Forum Ekonomicznego w\u00a0Karpaczu wskazuj\u0105, \u017ce w\u00a0tym roku wzrosn\u0105 do 4,6 proc., a gorsze wska\u017aniki b\u0119d\u0105 tylko na W\u0119grzech.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Rz\u0105d b\u0119dzie musia\u0142 w\u00a0przysz\u0142ym roku znale\u017a\u0107 nabywc\u00f3w na obligacje w\u00a0kwocie ponad 420 mld z\u0142. To jest ogromna kwota. Prawdopodobnie albo b\u0119dzie musia\u0142 proponowa\u0107 jeszcze wy\u017csze odsetki, \u017ceby kto\u015b chcia\u0142 to kupi\u0107, albo zad\u0142u\u017ca\u0107 si\u0119 za granic\u0105. Czyli to b\u0119dzie podbija\u0142o stopy procentowe, bo jak rz\u0105d p\u0142aci wy\u017csze odsetki, to kredyty dla\u00a0firm te\u017c b\u0119d\u0105 dro\u017csze. Je\u017celi b\u0119dzie mo\u017cna zarobi\u0107 na obligacjach rz\u0105dowych, to obligacje firm te\u017c b\u0119d\u0105 dro\u017csze. R\u00f3wnie\u017c b\u0119dziemy si\u0119 nara\u017ca\u0107 na wahania kursu walutowego, bo to s\u0105 ogromne kwoty, kt\u00f3re trzeba po\u017cyczy\u0107 za granic\u0105\u00a0<\/em>\u2013 ocenia dr S\u0142awomir Dudek. \u2013\u00a0W takich warunkach zaci\u0105ganie dodatkowego, tak wysokiego d\u0142ugu nie\u00a0jest bezpieczne.<\/em><\/p><\/p>\n\n\n\n

Jak podkre\u015bla, najnowsze prognozy Komisji Europejskiej pokazuj\u0105, \u017ce w\u00a0latach 2023\u20132024 deficyt nominalny utrzyma si\u0119 na wysokim poziomie.\u00a0W tym roku wzro\u015bnie do 5 proc. PKB i\u00a0b\u0119dzie jednym z\u00a0najwy\u017cszych w\u00a0UE, a w\u00a0przysz\u0142ym \u2013 przy uwzgl\u0119dnieniu programu 800+, wzrostu wydatk\u00f3w na zdrowie i\u00a0zbrojenia \u2013 mo\u017ce wynie\u015b\u0107 4,5 proc. Podobny poziom prognozowany jest dla\u00a0deficytu strukturalnego. To oznacza, \u017ce Polska mo\u017ce zosta\u0107 obj\u0119ta przez\u00a0KE procedur\u0105 nadmiernego deficytu. Od przysz\u0142ego roku przestaje bowiem obowi\u0105zywa\u0107 wprowadzona na czas pandemii klauzula korekcyjna, kt\u00f3ra zezwala\u0142a pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim na zwi\u0119kszanie deficytu bud\u017cetowego. Tak\u0105 procedur\u0105 mo\u017ce zosta\u0107 obj\u0119tych ok. 20 kraj\u00f3w UE.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Autorzy raportu wskazuj\u0105, \u017ce do obecnej sytuacji w\u00a0polskich finansach publicznych doprowadzi\u0142y b\u0142\u0119dy w\u00a0polityce gospodarczej, \u201efestiwal\u201d obietnic i\u00a0niekorzystne zmiany w\u00a0strukturze wydatk\u00f3w. Na to wszystko na\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 wybuch wojny na Ukrainie i\u00a0dalsze nap\u0119dzanie inflacji. Dodatkowo ekonomi\u015bci wskazuj\u0105 na du\u017c\u0105 nieprzejrzysto\u015b\u0107 finans\u00f3w publicznych.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Rz\u0105d wyprowadzi\u0142, jak ja to nazywam, do r\u00f3wnoleg\u0142ego bud\u017cetu albo te\u017c raju wydatkowego, kilkaset miliard\u00f3w z\u0142otych po to, \u017ceby nie\u00a0musie\u0107 tego pokazywa\u0107 w\u00a0bud\u017cecie i\u00a0\u017ceby nie\u00a0dyskutowa\u0107 o\u00a0tym w\u00a0parlamencie. Przez to, \u017ce bud\u017cet pa\u0144stwa jest wydmuszk\u0105, \u017ce nie\u00a0mamy nad cz\u0119\u015bci\u0105 wydatk\u00f3w kontroli, diagnoza moja jest taka, \u017ce to jest rozpad systemu finans\u00f3w publicznych. Sytuacja jest dramatyczna i\u00a0j\u0105 trzeba szybko naprawi\u0107. Sam stan finans\u00f3w jest powa\u017cny, ale jeszcze nie\u00a0wymaga radykalnych dzia\u0142a\u0144. Powiedzmy, \u017ce wp\u0142ywamy w\u00a0pole lodowe, ale jeszcze mo\u017cna odp\u0142yn\u0105\u0107 w\u00a0dobrym kierunku. Trzeba natychmiast naprawi\u0107 stan, ten proces bud\u017cetowy\u00a0<\/em>\u2013 podkre\u015bla ekspert SGH.\u00a0<\/p><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Je\u015bli nie\u00a0przywr\u00f3cimy tego, \u017ceby bud\u017cet w\u00a0100 proc. albo chocia\u017cby w\u00a099 proc. pokazywa\u0142 ca\u0142y obraz, to nie\u00a0b\u0119dzie przywr\u00f3cona praworz\u0105dno\u015b\u0107. I to trzeba zrobi\u0107 natychmiast, bo to nic nie\u00a0kosztuje, to jest apolityczne. Chyba wszystkim nam zale\u017cy, \u017ceby finanse by\u0142y przejrzyste.<\/em>Jak podkre\u015bla, jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w\u00a0obecnym stanie du\u017cej niepewno\u015bci.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wojna w\u00a0Ukrainie trwa dalej, s\u0142abe dane w\u00a0gospodarce niemieckiej, pewne pogorszenie w\u00a0gospodarce chi\u0144skiej, w\u00a0Stanach Zjednoczonych dalej nie\u00a0wiadomo, w\u00a0kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 to p\u00f3jdzie, i\u00a0w tych warunkach, na tym sztormie \u015bwiatowym my mamy napi\u0119ty bud\u017cet do granic mo\u017cliwo\u015bci \u2013<\/em>\u00a0podkre\u015bla dr S\u0142awomir Dudek.<\/p><\/p>\n\n\n\n