{"id":11735,"date":"2023-08-09T09:39:42","date_gmt":"2023-08-09T07:39:42","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=11735"},"modified":"2023-08-09T09:39:46","modified_gmt":"2023-08-09T07:39:46","slug":"przewrot-w-nigrze-na-razie-nie-zagraza-europejskiej-energetyce-jadrowej-europa-bedzie-jednak-musiala-zdywersyfikowac-dostawy-uranu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=11735","title":{"rendered":"Przewr\u00f3t w Nigrze na razie nie zagra\u017ca europejskiej energetyce j\u0105drowej. Europa b\u0119dzie jednak musia\u0142a zdywersyfikowa\u0107 dostawy uranu"},"content":{"rendered":"\n

Unia Europejska \u2013 a zw\u0142aszcza Francja, kt\u00f3rej energetyka w\u00a0ponad 60 proc. opiera si\u0119 na atomie \u2013 z\u00a0du\u017cym niepokojem przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 sytuacji w\u00a0Nigrze, jednym z\u00a0g\u0142\u00f3wnych dostawc\u00f3w uranu. Pod koniec lipca wojskowa junta dokona\u0142a tam przewrotu i\u00a0przej\u0119\u0142a w\u0142adz\u0119, po czym wstrzyma\u0142a eksport tego surowca. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013\u00a0Wydobycie to jest jedno, a druga to wzbogacenie uranu do takiego poziomu, \u017ceby mo\u017cna go by\u0142o zastosowa\u0107 w\u00a0elektrowniach j\u0105drowych. To wzbogacenie w\u00a0du\u017cej mierze odbywa si\u0119 w\u00a0Rosji i\u00a0Chinach, wi\u0119c tu mamy dodatkowe czynniki ryzyka zwi\u0105zane z\u00a0paliwem j\u0105drowym<\/em>\u00a0\u2013 zauwa\u017ca dr Kamil Kwiatkowski z\u00a0Euros Energy. Ekspert uspokaja jednak, \u017ce krajom europejskim na razie nie\u00a0gro\u017c\u0105 przerwy w\u00a0dostawach energii.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 W ubieg\u0142ym roku w Nigrze wydobyto ponad 2 tys. t uranu, co stanowi ok. 4 proc. ca\u0142ego \u015bwiatowego wydobycia. Mo\u017ce w globalnej skali to nie jest a\u017c tak du\u017co, ale dla Unii Europejskiej ju\u017c owszem, poniewa\u017c tu Niger jest g\u0142\u00f3wnym dostawc\u0105 uranu, odpowiadaj\u0105cym za prawie 25 proc. dostaw, w szczeg\u00f3lno\u015bci do francuskich elektrowni j\u0105drowych \u2013<\/em> m\u00f3wi agencji Newseria Biznes dr Kamil Kwiatkowski, dyrektor ds. projekt\u00f3w badawczo-rozwojowych w Euros Energy.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec lipca w Nigrze dosz\u0142o do puczu \u2013 wojskowa junta obali\u0142a demokratycznego prezydenta Mohameda Bazouma, a nowym przyw\u00f3dc\u0105 kraju og\u0142osi\u0142 si\u0119 genera\u0142 Abdourahamane Tchiani. Przewr\u00f3t pot\u0119pi\u0142y m.in. kraje europejskie, USA i pa\u0144stwa afryka\u0144skie nale\u017c\u0105ce do ECOWAS \u2013 Wsp\u00f3lnoty Gospodarczej Pa\u0144stw Afryki Zachodniej, kt\u00f3re wprowadzi\u0142y bezprecedensowe sankcje (w tym m.in. zakaz importu i eksportu ropy naftowej, zamkni\u0119cie po\u0142\u0105cze\u0144 l\u0105dowych i powietrznych oraz zawieszenie transgranicznych transakcji finansowych) oraz zagrozi\u0142y interwencj\u0105 zbrojn\u0105, dla kt\u00f3rej zdecydowane poparcie wyrazi\u0142a Francja.<\/p>\n\n\n\n

W niedziel\u0119 min\u0119\u0142o ultimatum pa\u0144stw ECOWAS, wzywaj\u0105ce nigersk\u0105 junt\u0119 do oddania w\u0142adzy i przywr\u00f3cenia w kraju konstytucyjnego porz\u0105dku. Ta w odpowiedzi zamkn\u0119\u0142a przestrze\u0144 powietrzn\u0105 nad krajem, a o pomoc mia\u0142a si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 do rosyjskiej Grupy Wagnera. Puczy\u015bci nie wykazuj\u0105 jak na razie \u017cadnej sk\u0142onno\u015bci do ust\u0119pstw, a sytuacj\u0119 komplikuje fakt, \u017ce maj\u0105 \u017celazne poparcie swoich odpowiednik\u00f3w w Burkina Faso i Mali, gdzie wcze\u015bniej te\u017c dosz\u0142o do zamachu stanu inspirowanego rosyjskimi wp\u0142ywami. Sytuacja w regionie jest skrajnie napi\u0119ta i budzi niepok\u00f3j m.in. Unii Europejskiej, poniewa\u017c Niger w du\u017cym stopniu zaopatruje europejskie elektrownie atomowe w uran.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Ta sytuacja najbardziej dotyka oczywi\u015bcie Francj\u0119, w kt\u00f3rej udzia\u0142 energetyki j\u0105drowej w miksie energetycznym jest najwy\u017cszy na \u015bwiecie <\/em>\u2013 m\u00f3wi ekspert.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug danych portalu Statista we Francji dzia\u0142a obecnie 59 elektrowni atomowych, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za ponad 60 proc. miksu energetycznego. W ubieg\u0142ym tygodniu nigerska junta og\u0142osi\u0142a zako\u0144czenie um\u00f3w o wsp\u00f3\u0142pracy i wstrzyma\u0142a eksport uranu do Francji. Oficjalne komunikaty francuskiej Grupy Orano, do kt\u00f3rej nale\u017c\u0105 g\u0142\u00f3wnie kopalnie uranu w Nigrze, informuj\u0105, \u017ce ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 jest kontynuowana i dostosowana do godziny policyjnej, wprowadzonej przez junt\u0119 w ca\u0142ym kraju.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wed\u0142ug w\u0142adz operatora, firmy Orano, wydobycie uranu ca\u0142y czas si\u0119 toczy. Natomiast w tej chwili wi\u0105\u017ce si\u0119 to z du\u017cym ryzykiem politycznym <\/em>\u2013 m\u00f3wi dyrektor ds. projekt\u00f3w badawczo-rozwojowych w Euros Energy.<\/p>\n\n\n\n

Uran z Nigru jest jednak trudny do zast\u0105pienia. W\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnych dostawc\u00f3w tego surowca do UE s\u0105 tak\u017ce Kazachstan (23 proc.) i Rosja (19,7 proc.), kt\u00f3ra obecnie te\u017c jest krajem niestabilnym.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Tu warto doda\u0107, \u017ce wydobycie uranu to jest jedna rzecz, a druga to wzbogacenie go do takiego poziomu, \u017ceby mo\u017cna go by\u0142o zastosowa\u0107 w elektrowniach j\u0105drowych. I to wzbogacenie w du\u017cej mierze odbywa si\u0119 w\u0142a\u015bnie w Rosji i Chinach, wi\u0119c tu mamy dodatkowe czynniki ryzyka zwi\u0105zane z paliwem j\u0105drowym <\/em>\u2013 m\u00f3wi dr Kamil Kwiatkowski.<\/p>\n\n\n\n

Przewr\u00f3t w Nigrze i problemy z importem uranu to nie pierwsze w ostatnim czasie problemy francuskiego atomu. W ubieg\u0142ym roku tamtejsze elektrownie j\u0105drowe mierzy\u0142y si\u0119 z licznymi przestojami wynikaj\u0105cymi z nieplanowanych napraw oraz gor\u0105cym, suchym latem, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142o na wydajno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych instalacji (pod koniec ub.r. przerw\u0119 mia\u0142o ponad 46 proc. elektrowni). W tym kontek\u015bcie pojawia si\u0119 wa\u017cne pytanie o to, jak rynki energetyczne zareaguj\u0105 na potencjalne, dalsze utrudnienia. Zw\u0142aszcza \u017ce z francuskich elektrowni atomowych pr\u0105d p\u0142ynie te\u017c np. do Niemiec.<\/p>\n\n\n\n

Ekspert Euros Energy zauwa\u017ca jednak, \u017ce ani we Francji, ani w innych krajach nie zabraknie pr\u0105du z atomu. Wed\u0142ug przytaczanych przez niego danych agencji Euratom Unia Europejska posiada zapas tego paliwa wystarczaj\u0105cy do pracy elektrowni j\u0105drowych na oko\u0142o trzy lata. W d\u0142u\u017cszej perspektywie stabilniejszymi dostawcami uranu mog\u0105 si\u0119 te\u017c okaza\u0107 Australia i Kanada.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Ta sytuacja pokazuje te\u017c, \u017ce dla\u00a0Polski \u2013 planuj\u0105cej do\u015b\u0107 intensywny rozw\u00f3j energetyki j\u0105drowej, zar\u00f3wno tej du\u017cej, jak i\u00a0SMR-\u00f3w \u2013 kluczowa jest dywersyfikacja dostaw uranu\u00a0<\/em>\u2013\u00a0m\u00f3wi ekspert\u00a0Euros Energy.<\/p>\n\n\n\n