{"id":11333,"date":"2023-05-09T11:50:06","date_gmt":"2023-05-09T09:50:06","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=11333"},"modified":"2023-05-10T11:53:17","modified_gmt":"2023-05-10T09:53:17","slug":"w-maju-wchodza-w-zycie-wazne-zmiany-dla-firm-rodzinnych-nowe-przepisy-ulatwia-proces-sukcesji-przedsiebiorstw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=11333","title":{"rendered":"W maju wchodz\u0105 w \u017cycie wa\u017cne zmiany dla firm rodzinnych. Nowe przepisy u\u0142atwi\u0105 proces sukcesji przedsi\u0119biorstw"},"content":{"rendered":"\n

Ustawa o fundacji rodzinnej zacznie dzia\u0142a\u0107 22 maja, po trzech miesi\u0105cach od publikacji w Dzienniku Ustaw i ponad dw\u00f3ch latach od powstania jej projektu. Nowe przepisy maj\u0105 zapobiec dezintegracji maj\u0105tku zgromadzonego przez firmy rodzinne w razie \u015bmierci lub emerytury ich za\u0142o\u017cycieli czy w\u0142a\u015bcicieli. Fundacje maj\u0105 si\u0119 zajmowa\u0107 g\u0142\u00f3wnie dzia\u0142alno\u015bci\u0105 pasywn\u0105, czyli zarz\u0105dzaniem maj\u0105tkiem i inwestowaniem \u015brodk\u00f3w, zapewniaj\u0105c tym samym \u015brodki beneficjentom, kt\u00f3rymi mog\u0105 by\u0107 cz\u0142onkowie rodziny fundatora, ale nie tylko. Ustawa reguluje zasady czerpania profit\u00f3w przez beneficjent\u00f3w, zarz\u0105dzania zgromadzonym mieniem oraz kontroli nad nim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Dzi\u0119ki fundacji rodzinnej firmy rodzinne, nestorzy, sukcesorzy, doczekali si\u0119 w ramach jednej instytucji kompleksowych rozwi\u0105za\u0144 prawnych, kt\u00f3re daj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wdro\u017cenia projektu sukcesji<\/em> \u2013 m\u00f3wi agencji informacyjnej Newseria Biznes Piotr Aleksiejuk, radca prawny, partner zarz\u0105dzaj\u0105cy w kancelarii Wojarska Aleksiejuk & Wsp\u00f3lnicy. \u2013 Dotychczas musieli korzysta\u0107 z r\u00f3\u017cnych instytucji prawnych, z przekszta\u0142cenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej w sp\u00f3\u0142k\u0119 prawa kapita\u0142owego, czyli przekszta\u0142ce\u0144 z testament\u00f3w. Trzeba by\u0142o tworzy\u0107 odpowiednie konstrukcje um\u00f3w sp\u00f3\u0142ek, \u017ceby umo\u017cliwi\u0107 funkcjonowanie firmy w kolejnym pokoleniu, \u017ceby maj\u0105tek, kt\u00f3ry budowa\u0142a firma rodzinna, nie stanowi\u0142 zarzewia konfliktu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jak mo\u017cna przeczyta\u0107 w uzasadnieniu projektu ustawy z 2021 roku, w Polsce blisko 830 tys. firm to firmy rodzinne. Z danych Instytutu Biznesu Rodzinnego wynika, \u017ce w ci\u0105gu kolejnych pi\u0119ciu lat, z kt\u00f3rych dwa ju\u017c min\u0119\u0142y, sukcesj\u0119 planowa\u0142o w\u00f3wczas ok. 57 proc. z nich. Od transformacji gospodarczej, kt\u00f3ra zaowocowa\u0142a rozkwitem polskich prywatnych biznes\u00f3w, min\u0119\u0142o bowiem przesz\u0142o 30 lat. Za\u0142o\u017cyciele tych przedsi\u0119biorstw chcieliby zabezpieczy\u0107 dzie\u0142o swojego \u017cycia na wypadek \u015bmierci lub te\u017c m\u00f3c skorzysta\u0107 z emerytury. Nie zawsze kolejne pokolenie jest zainteresowane kontynuowaniem dzia\u0142alno\u015bci lub ma do tego predyspozycje.<\/p>\n\n\n\n

W sytuacji, w kt\u00f3rej nast\u0119pcy nie b\u0119d\u0105 w stanie b\u0105d\u017a nie b\u0119d\u0105 chcieli dalej prowadzi\u0107 biznesu lub co najmniej sprawowa\u0107 w nim funkcji w\u0142a\u015bcicielskich, musz\u0105 mie\u0107 prawn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 powierzenia zarz\u0105dzania profesjonalnemu zarz\u0105dowi. St\u0105d te\u017c ustawodawca przewidzia\u0142 jako podstawowy cel fundacji rodzinnej kumulowanie i pomna\u017canie maj\u0105tku wniesionego przez fundatora oraz czerpanie korzy\u015bci przez beneficjent\u00f3w, kt\u00f3rych okre\u015bli fundator. Co do zasady beneficjentami maj\u0105 by\u0107 cz\u0142onkowie rodziny, ale mog\u0105 by\u0107 to r\u00f3wnie\u017c osoby trzecie lub organizacja po\u017cytku publicznego.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Ustawa preferuje pewne modele dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej prowadzonej przez fundacje rodzinne. Co do zasady ma ona by\u0107 tzw. dzia\u0142alno\u015bci\u0105 pasywn\u0105, czyli fundacja rodzinna nie b\u0119dzie aktywnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, natomiast b\u0119dzie przede wszystkim zarz\u0105dza\u0107 maj\u0105tkiem wniesionym przez fundatora, czy to nieruchomo\u015bciami, czy to udzia\u0142ami w sp\u00f3\u0142kach kapita\u0142owych, og\u00f3\u0142em praw i obowi\u0105zk\u00f3w w sp\u00f3\u0142kach osobowych, czy te\u017c dzie\u0142ami sztuki, papierami warto\u015bciowymi. Jedyn\u0105 aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 fundacja rodzinna b\u0119dzie mog\u0142a przedsi\u0119wzi\u0105\u0107, b\u0119dzie prowadzenie gospodarstwa rolnego <\/em>\u2013 informuje Piotr Aleksiejuk.<\/p>\n\n\n\n

Obowi\u0105zek dochowania wymog\u00f3w rejestrowych b\u0119dzie w praktyce spoczywa\u0142 na profesjonalistach, natomiast fundatorzy b\u0119d\u0105 musieli wskaza\u0107 osoby zarz\u0105dzaj\u0105ce fundacj\u0105 rodzinn\u0105 i ewentualnie powo\u0142a\u0107 rad\u0119 nadzorcz\u0105, gdy\u017c ustawa nakazuje obligatoryjnie ustanowienie rady nadzorczej w przypadku wi\u0119cej ni\u017c 25 beneficjent\u00f3w. Kluczowym aspektem b\u0119d\u0105 kwestie fakultatywne, czyli odpowiednie uregulowanie bytu fundacji rodzinnej w statucie. Fundator b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 w nim okre\u015bli\u0107 szereg r\u00f3\u017cnych obowi\u0105zk\u00f3w. Jednym z nich, wynikaj\u0105cym z ustawy, jest konieczno\u015b\u0107 przeprowadzania co minimum cztery lata audyt\u00f3w fundacji rodzinnej.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jest to szalenie istotne, poniewa\u017c do tej pory nieznany by\u0142 taki mechanizm, \u017ceby ustawodawca przewidzia\u0142 obligatoryjny, bardzo rozszerzony organ, zesp\u00f3\u0142 ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 bada\u0107 funkcjonowanie fundacji rodzinnej \u2013<\/em> komentuje radca prawny. \u2013 W\u015br\u00f3d innych podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w fundacji rodzinnych b\u0119dzie zapewnienie \u015bwiadcze\u0144 na rzecz beneficjent\u00f3w, kt\u00f3rych fundator przewidzi: przyk\u0142adowo wnuki, kt\u00f3re spe\u0142ni\u0105 okre\u015blone warunki, osi\u0105gn\u0105 odpowiedni wiek, zdob\u0119d\u0105 odpowiednie wyszkolenie czy edukacj\u0119 b\u0105d\u017a poszczyc\u0105 si\u0119 pewnymi osi\u0105gni\u0119ciami, otrzymaj\u0105 odpowiednie \u015bwiadczenia. Na fundacji rodzinnej b\u0119dzie przede wszystkim spoczywa\u0142 obowi\u0105zek odpowiedniego zarz\u0105dzania mieniem wniesionym przez fundatora, \u017ceby ono przynosi\u0142o profity fundacji, ale przede wszystkim starczy\u0142o na \u015bwiadczenia na rzecz beneficjent\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Z dochod\u00f3w i maj\u0105tku fundacji rodzinnej b\u0119dzie mo\u017cna finansowa\u0107 np. koszty utrzymania, kszta\u0142cenia lub leczenia beneficjent\u00f3w albo wydatki na cele statutowe organizacji pozarz\u0105dowej prowadz\u0105cej dzia\u0142alno\u015b\u0107 po\u017cytku publicznego. Beneficjenci \u2013 wskazani przez fundatora \u2013 b\u0119d\u0105 tworzy\u0107 zgromadzenie beneficjent\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119dzie si\u0119 zbiera\u0107 w okre\u015blonych przypadkach (np. przy uzupe\u0142nianiu sk\u0142adu danego organu, zatwierdzeniu sprawozdania finansowego). Fundacja rodzinna \u2013 podobnie jak inne osoby prawne \u2013 b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 poprzez zarz\u0105d i b\u0119dzie mog\u0142a podlega\u0107 wewn\u0119trznemu nadzorowi rady nadzorczej.<\/p>\n\n\n\n

Za\u0142o\u017cenie fundacji rodzinnej b\u0119dzie wymaga\u0107 z\u0142o\u017cenia przez fundatora o\u015bwiadczenia o jej ustanowieniu przed notariuszem w akcie za\u0142o\u017cycielskim albo w testamencie, sporz\u0105dzenia statutu, przekazania maj\u0105tku na fundusz za\u0142o\u017cycielski, ustanowienia organ\u00f3w fundacji rodzinnej oraz wpisania jej do prowadzonego przez s\u0105d rejestru fundacji rodzinnych.<\/p>\n\n\n\n

Polska fundacja rodzinna jest wzorowana na instytucjach tego typu dzia\u0142aj\u0105cych w wielu pa\u0144stwach europejskich, m.in. Austrii, Niemczech i Liechtensteinie. Umo\u017cliwia ona wycofanie si\u0119 fundatora-przedsi\u0119biorcy z aktywnego prowadzenia biznesu bez utraty dochod\u00f3w przy jednoczesnym zabezpieczeniu finansowym cz\u0142onk\u00f3w rodziny.<\/p>\n\n\n\n

\u2013\u00a0Wprowadzenie fundacji rodzinnej przynosi same korzy\u015bci polskiej przedsi\u0119biorczo\u015bci rodzinnej. Wyczekiwany d\u0142ugo projekt, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 po ponad pi\u0119ciu latach prac legislacyjnych, realizuje praktycznie 90 proc. kwestii, kt\u00f3rych jako specjali\u015bci oczekiwali\u015bmy od ustawodawcy w\u00a0tym projekcie\u00a0\u2013<\/em>\u00a0ocenia partner zarz\u0105dzaj\u0105cy w\u00a0kancelarii Wojarska Aleksiejuk & Wsp\u00f3lnicy. \u2013\u00a0Jedyne ryzyka, jakie dostrzegam w\u00a0przypadku fundacji rodzinnej, to je\u017celi b\u0119dzie ona s\u0142u\u017cy\u0142a wy\u0142\u0105cznie celom podatkowym, wy\u0142\u0105cznie jako jedno z\u00a0narz\u0119dzi tzw. optymalizacji podatkowej. Ustawodawca wprowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c tzw. szczeg\u00f3ln\u0105 klauzul\u0119 obej\u015bcia prawa i\u00a0je\u017celi fundacja rodzinna nie\u00a0b\u0119dzie spe\u0142nia\u0142a celu, do jakiego zosta\u0142a powo\u0142ana przez\u00a0ustawodawc\u0119 i\u00a0b\u0119dzie jedynie s\u0142u\u017cy\u0142a celom podatkowym, to na pewno takie rozwi\u0105zanie b\u0119dzie zwi\u0105zane z\u00a0wieloma ryzykami dla\u00a0os\u00f3b, kt\u00f3re zamierzaj\u0105 powo\u0142a\u0107 do \u017cycia tak\u0105 instytucj\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n