Wzrost liczby kontroli<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug danych Ministerstwa Finans\u00f3w, w 2022 roku zosta\u0142o rozpocz\u0119tych nieco ponad 17 tys. kontroli podatkowych. To o 9,9% wi\u0119cej ni\u017c w 2021 roku, kiedy takich dzia\u0142a\u0144 zainicjowano przesz\u0142o 15,5 tys. Ostatnio najwi\u0119cej tego typu czynno\u015bci zosta\u0142o zapocz\u0105tkowanych w wojew\u00f3dztwie mazowieckim \u2013 2 934 (rok wcze\u015bniej \u00ad\u2013 2 482), w woj. dolno\u015bl\u0105skim \u2013 1 987 (1 881), w woj. ma\u0142opolskim \u2013 1 800 (1 688), w woj. \u015bl\u0105skim \u2013 1 646 (1 418), a tak\u017ce w woj. wielkopolskim \u2013 1 328 (1 387). Natomiast na ko\u0144cu zestawiania widzimy wojew\u00f3dztwo opolskie, woj. warmi\u0144sko-mazurskie, jak r\u00f3wnie\u017c woj. \u015bwi\u0119tokrzyskie. W opinii doradcy podatkowego Ewy Flor z Kancelarii ATL Accounting & Payroll, g\u0142\u00f3wnym powodem wzrostu liczby kontroli mog\u0105 by\u0107 zmiany w polityce podatkowej i tego typu dzia\u0142a\u0144 prowadzonych przez resort. Mo\u017ce to by\u0107 te\u017c wynikiem zwi\u0119kszenia samych zasob\u00f3w i efektywno\u015bci organ\u00f3w podatkowych.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Wzmo\u017cone kontrole podatkowe w 2022 roku mo\u017cna skomentowa\u0107 jednym, prostym stwierdzeniem \u2013 rz\u0105dz\u0105cy poszukuj\u0105 pieni\u0119dzy. A sk\u0105d indziej je pozyska\u0107 jak nie od podatnik\u00f3w? Pa\u0144stwo mierzy si\u0119 obecnie z popandemiczn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 oraz trudn\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 sytuacj\u0105 gospodarcz\u0105, kt\u00f3rej odzwierciedleniem jest obecny poziom inflacji. Ju\u017c te okoliczno\u015bci \u015bwiadcz\u0105 o braku \u015brodk\u00f3w w bud\u017cecie pa\u0144stwa, kt\u00f3ry jest dodatkowo nadwyr\u0119\u017cany rozdawaniem pieni\u0119dzy w ramach kolejnych program\u00f3w rz\u0105dowych \u2013 komentuje prof. Adam Maria\u0144ski, prezes Polskiego Instytutu Analiz Prawno-Ekonomicznych, przewodnicz\u0105cy Komisji Podatkowej BCC.<\/p>\n\n\n\n Do tego Ewa Flor dodaje, \u017ce wzrost liczby kontroli z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem jest efektem wzrostu ryzyka podatkowego w\u015br\u00f3d podatnik\u00f3w, zw\u0142aszcza w zwi\u0105zku z odmro\u017ceniem gospodarki po pandemii. W 2022 roku przedsi\u0119biorcy zwi\u0119kszyli swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, co mog\u0142o prowadzi\u0107 do wi\u0119kszej liczby b\u0142\u0119d\u00f3w w rozliczeniach podatkowych. Dodatkowo swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u201eodmrozi\u0142y\u201d r\u00f3wnie\u017c organy kontrolne. Jak informuje Ministerstwo Finans\u00f3w, podstaw\u0119 do wszcz\u0119cia odpowiedniego rodzaju dzia\u0142a\u0144 przez KAS stanowi analiza ryzyka, kt\u00f3ra determinuje to, jakie czynno\u015bci b\u0119d\u0105 prowadzone. Wyniki takiej analizy determinuj\u0105 te\u017c liczb\u0119 uruchamianych dzia\u0142a\u0144, w tym liczb\u0119 wszczynanych i prowadzonych kontroli podatkowych. <\/p>\n\n\n\n \u2013 Moim zdaniem, kontroli jest du\u017co i nale\u017cy domniemywa\u0107, \u017ce wzrost ich liczby ma zwi\u0105zek z funkcjonowaniem m.in. kas online, rozbudow\u0105 systemu STIR czy obowi\u0105zkiem sk\u0142adania plik\u00f3w JPK oraz automatycznym przetwarzaniem danych z tych system\u00f3w. Organy bez trudu i bardzo szybko zauwa\u017caj\u0105 nawet drobne nieprawid\u0142owo\u015bci, jak np. kilkudniowe op\u00f3\u017anienie w zap\u0142acie podatku czy omy\u0142kowe niewykazanie faktury w rejestrze sprzeda\u017cy b\u0105d\u017a zakupu \u2013 m\u00f3wi Marek Niczyporuk, doradca podatkowy z Kancelarii Ars AEQUI.<\/p>\n\n\n\n Skuteczne dzia\u0142ania urz\u0119dnik\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n W ubieg\u0142ym roku zosta\u0142o zako\u0144czonych ponad 18,1 tys. kontroli podatkowych. To o 14,8% wi\u0119cej, kiedy by\u0142o ich blisko 15,8 tys. \u2013 Takie zwi\u0119kszenie liczby zako\u0144czonych kontroli mo\u017ce sugerowa\u0107, \u017ce organy zwi\u0119kszy\u0142y swoje wysi\u0142ki w walce z oszustwami podatkowymi. Mo\u017ce to te\u017c \u015bwiadczy\u0107 o tym, \u017ce obecnie wykrywane nieprawid\u0142owo\u015bci dotycz\u0105 mniej skomplikowanych spraw, gdy\u017c w takich przypadkach kontrole mo\u017cna przeprowadzi\u0107 i zako\u0144czy\u0107 szybciej oraz robi\u0107 ich wi\u0119cej \u2013 uwa\u017ca Ewa Flor.<\/p>\n\n\n\n W minionym roku najwi\u0119cej kontroli doprowadzono do ko\u0144ca w woj. mazowieckim \u2013 3 113 (rok wcze\u015bniej \u2013 2 487), w woj. dolno\u015bl\u0105skim \u2013 2 085 (1911), w woj. ma\u0142opolskim \u2013 1 906 (1 695), w woj. \u015bl\u0105skim \u2013 1 747 (1 505), a tak\u017ce w woj. wielkopolskim \u2013 1 439 (1386). Najmniej kontroli zako\u0144czono w woj. warmi\u0144sko-mazurskim \u2013 366 (w 2021 roku \u2013 388). Wcze\u015bniej w zestawieniu wida\u0107 woj. opolskie \u2013 371 (366), jak r\u00f3wnie\u017c podlaskie \u2013 524 (508).<\/p>\n\n\n\n \u2013 Zauwa\u017cam przyspieszenie procedur kontrolnych. Obecnie potrafi\u0105 trwa\u0107 nawet kilka tygodni, a kiedy\u015b by\u0142o to wiele miesi\u0119cy. W momencie rozpocz\u0119cia kontroli urz\u0119dnicy najcz\u0119\u015bciej ju\u017c wiedz\u0105, kt\u00f3re transakcje nale\u017cy sprawdzi\u0107. To istotna zmiana w stosunku do lat wcze\u015bniejszych. W\u00f3wczas znaczna cz\u0119\u015b\u0107 kontroli weryfikowa\u0142a dokumenty przedsi\u0119biorc\u00f3w, dopiero szukaj\u0105c nieprawid\u0142owo\u015bci. A o istnieniu tych ostatnich mogli si\u0119 dowiedzie\u0107 np. z anonimowych donos\u00f3w \u2013 analizuje doradca podatkowy Niczyporuk.<\/p>\n\n\n\n Spo\u015br\u00f3d kontroli podatkowych zako\u0144czonych w 2022 roku, blisko 17,6 tys. wykaza\u0142o nieprawid\u0142owo\u015bci (97,1%). Dla por\u00f3wnania, w 2021 roku by\u0142o to ponad 15,2 tys. (96,6%). Wed\u0142ug Marka Niczyporuka, te wska\u017aniki \u015bwiadcz\u0105 o wysokiej skuteczno\u015bci mechanizm\u00f3w typowania podmiot\u00f3w do kontroli. Zdaniem eksperta, z pewno\u015bci\u0105 presja na tzw. wyniki nie jest ma\u0142a w organach skarbowych. Jednak trudno zak\u0142ada\u0107, \u017ce w\u015br\u00f3d kontroluj\u0105cych dominuje podej\u015bcie na zasadzie \u201emusimy co\u015b znale\u017a\u0107\u201d. <\/p>\n\n\n\n \u2013 Po otrzymaniu protoko\u0142u ko\u0144cz\u0105cego kontrol\u0119, podatnik ma dwie mo\u017cliwo\u015bci. Pierwsza to skorygowanie nieprawid\u0142owo\u015bci, o kt\u00f3rych istnieniu poinformowa\u0142 go organ. Druga to walka o swoje racje. Je\u015bli cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 podatnik\u00f3w wybierze pierwsz\u0105 opcj\u0119 i zap\u0142aci podatek w innej wysoko\u015bci ni\u017c pierwotnie deklarowana, stanowi to \u0142atwy zastrzyk got\u00f3wki dla bud\u017cetu \u2013 dodaje prof. Maria\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n Miliardy na celowniku fiskusa<\/strong><\/p>\n\n\n\n 3,179 mld z\u0142 wynios\u0142y ustalenia kontroli podatkowych zako\u0144czonych w 2022 roku. To o 5% wi\u0119cej ni\u017c rok wcze\u015bniej, kiedy odnotowano 3,028 mld z\u0142. W minionym roku najwi\u0119ksze ustalenia zosta\u0142y stwierdzone w woj. mazowieckim \u2013 1,215 mld z\u0142 (rok wcze\u015bniej \u2013 1,394 mld z\u0142), \u015bl\u0105skim \u2013 367,3 mln z\u0142 (338,5 mln z\u0142), wielkopolskim \u2013 282,1 mln z\u0142 (110 mln z\u0142), \u0142\u00f3dzkim \u2013 233,4 mln z\u0142 (138,5 mln z\u0142), jak r\u00f3wnie\u017c dolno\u015bl\u0105skim \u2013 177,2 mln z\u0142 (220,3 mln z\u0142). Z kolei na ko\u0144cu rankingu wida\u0107 woj. warmi\u0144sko-mazurskie \u2013 19 mln z\u0142 (w 2021 roku \u2013 54,8 mln z\u0142), \u015bwi\u0119tokrzyskie \u2013 40,8 mln z\u0142 (39,4 mln z\u0142), a tak\u017ce lubuskie \u2013 45,7 mln (41,4 mln z\u0142).<\/p>\n\n\n\n \u2013 Wp\u0142ywy te, bior\u0105c pod uwag\u0119 liczb\u0119 wszczynanych kontroli, mog\u0142yby by\u0107 wi\u0119ksze. Na szcz\u0119\u015bcie jednak znaczna cz\u0119\u015b\u0107 podatnik\u00f3w decyduje si\u0119 walczy\u0107 o swoje racje, co w wielu przypadkach prowadzi ich do zwyci\u0119stwa w s\u0105dach administracyjnych. Kontrole wszczynane s\u0105 bardzo cz\u0119sto w zakresie zobowi\u0105za\u0144 podatkowych za lata, kt\u00f3rych zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 termin przedawnienia nie pozwala na wydanie decyzji w ci\u0105gu 5 lat od powstania obowi\u0105zku podatkowego. Prowadzi to do instrumentalnego wszczynania post\u0119powa\u0144 karnych skarbowych, kt\u00f3re maj\u0105 za zadanie jedynie wyd\u0142u\u017cy\u0107 czas na wydanie rozstrzygni\u0119\u0107 przez urz\u0119dy skarbowe. Takie dzia\u0142ania s\u0105 niedopuszczalne \u2013 stwierdza prezes Polskiego Instytutu Analiz Prawno-Ekonomicznych.<\/p>\n\n\n\n Ministerstwo Finans\u00f3w zwraca jednak uwag\u0119 na to, \u017ce wysoko\u015b\u0107 ustale\u0144 dokonanych w toku kontroli to czynnik, kt\u00f3ry nie jest wprost zale\u017cny od dzia\u0142a\u0144 kontrolnych, lecz od skali i rozmiaru podejmowanych pr\u00f3b obej\u015bcia przepis\u00f3w podatkowych przez kontrolowanych. Wed\u0142ug Marka Niczyporuka, resort nadu\u017cywa stwierdzenia, \u017ce og\u00f3lna kwota tzw. przypis\u00f3w zale\u017cy od skali i rozmiaru podejmowanych pr\u00f3b obej\u015bcia przepis\u00f3w podatkowych przez kontrolowanych. Zdaniem eksperta, takie podej\u015bcie \u015bwiadczy o zarzucaniu wszystkim kontrolowanym celowego dzia\u0142ania niezgodnie z prawem. A tak z pewno\u015bci\u0105 nie jest.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Zdecydowanie musimy przygotowa\u0107 si\u0119 na dalszy wzrost ilo\u015bci kontroli podatkowych prowadzonych przez urz\u0119dy skarbowe. Sytuacja gospodarcza nie ulega poprawie, a wzrost wp\u0142yw\u00f3w z podatk\u00f3w to niestety najwi\u0119ksze \u017ar\u00f3d\u0142o wp\u0142yw\u00f3w do bud\u017cetu. B\u0119d\u0105 one sprawniej prowadzone i szybciej ko\u0144czone. Sprzyja temu stosowanie nowych narz\u0119dzi przez organy podatkowe, w jakie zosta\u0142y wyposa\u017cone, aby ich dzia\u0142ania by\u0142y bardziej efektywne i skuteczne \u2013 twierdzi prof. Maria\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n Podobnego zdania s\u0105 te\u017c inni eksperci. Jak przewiduje doradca podatkowy Ewa Flor, w najbli\u017cszych latach mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 cz\u0119stszych kontroli, ze wzgl\u0119du na liczne zmiany przepis\u00f3w podatkowych, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce zw\u0142aszcza od pocz\u0105tku ub.r. Nios\u0105 one ze sob\u0105 istotne ryzyko wi\u0119kszej liczby nieprawid\u0142owo\u015bci w rozliczeniach. Podatnicy maj\u0105 trudno\u015bci w dostosowaniu si\u0119 do nowych wymog\u00f3w prawnych, co naturalnie mo\u017ce prowadzi\u0107 do niedopatrze\u0144 i b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n