{"id":10959,"date":"2023-02-15T10:11:52","date_gmt":"2023-02-15T09:11:52","guid":{"rendered":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=10959"},"modified":"2023-02-15T10:11:54","modified_gmt":"2023-02-15T09:11:54","slug":"europa-dobrze-radzi-sobie-w-tym-sezonie-grzewczym-z-ograniczonymi-dostawami-gazu-z-rosji-kolejne-moga-sie-okazac-trudniejsze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dzienniknarodowy.pl\/?p=10959","title":{"rendered":"Europa dobrze radzi sobie w tym sezonie grzewczym z ograniczonymi dostawami gazu z Rosji. Kolejne mog\u0105 si\u0119 okaza\u0107 trudniejsze"},"content":{"rendered":"\n

W trwaj\u0105cym sezonie grzewczym Europa dobrze sobie radzi g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki sprzyjaj\u0105cej aurze, dzi\u0119ki kt\u00f3rej\u00a0zapotrzebowanie na gaz\u00a0jest\u00a0mniejsze ni\u017c zwykle,\u00a0a europejskie magazyny tego surowca wci\u0105\u017c s\u0105 zape\u0142nione w\u00a0blisko 70 proc. Jednak analitycy szacuj\u0105, \u017ce\u00a0ryzyko niedobor\u00f3w na rynku gazu\u00a0mo\u017ce potrwa\u0107\u00a0nawet do 2026 roku,\u00a0dlatego Europa musi\u00a0dalej zaciska\u0107 pasa i\u00a0ju\u017c przygotowywa\u0107 si\u0119 na kolejne sezony,\u00a0kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119\u00a0okaza\u0107\u00a0nawet trudniejsze. Zw\u0142aszcza \u017ce w\u00a0nadchodz\u0105cym czasie czeka j\u0105 jeszcze jeden\u00a0test z\u00a0oszcz\u0119dzania\u00a0\u2013<\/em>\u00a0w\u00a0ostatnich tygodniach wesz\u0142o w\u00a0\u017cycie unijne embargo obejmuj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c rop\u0119 naftow\u0105 i\u00a0olej nap\u0119dowy.<\/h2>\n\n\n\n

\u2013 Przechodzimy t\u0119 zim\u0119 ca\u0142kiem nie\u017ale, bior\u0105c pod uwag\u0119 drastyczny spadek dostaw rosyjskiego gazu i konieczno\u015b\u0107 szukania substytucji, z drugiej strony \u2013 konieczno\u015b\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 w pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Ale okazuje si\u0119, \u017ce Europa ca\u0142kiem nie\u017ale radzi sobie z kryzysem w obecnym sezonie grzewczym<\/em> \u2013 m\u00f3wi agencji Newseria Biznes dr Szymon Karda\u015b z European Council on Foreign Relations.<\/p>\n\n\n\n

To przede wszystkim zas\u0142uga ciep\u0142ej zimy. Jak wskazuj\u0105 analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego, liczba stopniodni ogrzewania (Heating Degree Days \u2013 HDD) w Europie P\u00f3\u0142nocno-Zachodniej spad\u0142a w IV kwartale ub.r. o 13 proc. wzgl\u0119dem 30-letniej \u015bredniej. Z kolei w styczniu ca\u0142\u0105 Europ\u0119 dotkn\u0119\u0142a najwi\u0119ksza fala ciep\u0142a w historii, najwy\u017csze krajowe pomiary temperatur odnotowano m.in. w Czechach, Holandii, Danii oraz Litwie i \u0141otwie.<\/p>\n\n\n\n

Wysokie temperatury prze\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na mniejsze zu\u017cycie gazu w bie\u017c\u0105cym sezonie grzewczym (tylko w listopadzie ub.r. unijne gospodarstwa domowe zaoszcz\u0119dzi\u0142y 25 proc. gazu r\/r) oraz najwy\u017cszy od dekady poziom zape\u0142nienia magazyn\u00f3w tego surowca w UE. Jeszcze na pocz\u0105tku tego roku si\u0119ga\u0142 on 84 proc. (ponad 15 pkt proc. wi\u0119cej ni\u017c \u015brednia z ostatnich pi\u0119ciu lat), a obecnie wci\u0105\u017c wynosi ok. 66 proc. (stan na 13 lutego br.). To nie oznacza braku problem\u00f3w w nadchodz\u0105cych latach. Wed\u0142ug Research & Markets ryzyko niedobor\u00f3w na rynku gazu potrwa nawet do 2026 roku. Dlatego Europa powinna nadal oszcz\u0119dza\u0107 i przygotowa\u0107 si\u0119 na kolejne sezony grzewcze.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Kolejne sezony grzewcze pozostaj\u0105 pewnym wyzwaniem <\/em>\u2013 przyznaje dr Szymon Karda\u015b. \u2013 Na razie poziom zape\u0142nienia magazyn\u00f3w gazowych jest relatywnie wysoki. Ale nawet je\u015bli poradzili\u015bmy sobie bez znacz\u0105cych wolumen\u00f3w tego surowca, kt\u00f3rych nie dostarczyli Rosjanie \u2013 a przypomnijmy, \u017ce przed wojn\u0105 Rosja eksportowa\u0142a do Europy ok. 155 mld m3<\/sup> gazu rocznie \u2013 to nadal pozostaje otwarte pytanie o to, czy w kolejnym sezonie, kiedy wzro\u015bnie konkurencja na globalnym rynku w odniesieniu do gazu skroplonego, poradzimy sobie r\u00f3wnie dobrze, konkuruj\u0105c np. z takimi rynkami jak Chiny.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Magazyny gazu w poszczeg\u00f3lnych krajach UE s\u0142u\u017c\u0105 sezonowym regulacjom poda\u017cy i popytu. Ze wzgl\u0119du na ograniczon\u0105 pojemno\u015b\u0107 nie s\u0142u\u017c\u0105 jednak tworzeniu zapas\u00f3w strategicznych na wypadek embarga i kryzysu na du\u017c\u0105 skal\u0119. Dlatego nawet ich obecny wysoki poziom nie gwarantuje bezpiecze\u0144stwa w kolejnym sezonie grzewczym. Tym bardziej \u017ce pogoda, kt\u00f3ra w tej chwili Europie sprzyja, jest trudna do przewidzenia, a nag\u0142a fala ch\u0142odu mo\u017ce spowodowa\u0107 przy\u015bpieszone zu\u017cycie zapas\u00f3w i wzrost cen paliw. Obrazuje to przyk\u0142ad z grudnia ub.r., kiedy podczas kr\u00f3tkotrwa\u0142ej fali mroz\u00f3w poziom zape\u0142nienia magazyn\u00f3w gazu w UE spada\u0142 szybciej ni\u017c \u015brednio w ostatnich pi\u0119ciu latach.<\/p>\n\n\n\n

Analitycy Bruegela, europejskiego think tanku specjalizuj\u0105cego si\u0119 w analizach ekonomicznych, wskazuj\u0105, \u017ce aby Europa by\u0142a dobrze przygotowana do zimy 2023\/2024, magazyny gazu powinny by\u0107 zape\u0142nione w 90 proc. przed 1 pa\u017adziernika br. To wymaga jednak redukcji popytu ze strony pa\u0144stw UE, kt\u00f3ry przy za\u0142o\u017ceniu kontynuacji ograniczonego rosyjskiego eksportu powinien by\u0107 o ok. 13 proc. ni\u017cszy ni\u017c \u015brednia z poprzednich pi\u0119ciu lat. Drugim wa\u017cnym czynnikiem jest poda\u017c skroplonego gazu ziemnego LNG, poniewa\u017c rosn\u0105ce zapotrzebowanie na ten surowiec ze strony Chin i Japonii (najwi\u0119kszego importera LNG na \u015bwiecie) mo\u017ce ogranicza\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprowadzenia go do Europy.<\/p>\n\n\n\n

Rosyjski gaz, kt\u00f3ry przed wojn\u0105 p\u0142yn\u0105\u0142 do Europy m.in. gazoci\u0105giem Nord Stream, oficjalnie nie zosta\u0142 obj\u0119ty sankcjami. Jednak w wyniku decyzji Kremla Gazprom zacz\u0105\u0142 wstrzymywa\u0107 dostawy do swoich g\u0142\u00f3wnych odbiorc\u00f3w w Unii Europejskiej, chc\u0105c wywrze\u0107 presj\u0119 na pa\u0144stwach Zachodu i zmusi\u0107 kraje UE do zmiany polityki wobec Ukrainy. Jak przypomina ekspert, dzi\u015b rosyjski gaz dociera do Europy dwoma szlakami: przez Ukrain\u0119 do wybranych odbiorc\u00f3w unijnych oraz przez Morze Czarne, jedn\u0105 z nitek gazoci\u0105gu TurkStream.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Do tej pory pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie Unii Europejskiej nie chcia\u0142y obj\u0105\u0107 sankcjami sektora gazowego, bior\u0105c pod uwag\u0119 du\u017cy poziom zale\u017cno\u015bci. Ale by\u0107 mo\u017ce to, \u017ce uda\u0142o si\u0119 ten sezon grzewczy przej\u015b\u0107 relatywnie pozytywnie, mo\u017ce b\u0119dzie pewn\u0105 zach\u0119t\u0105, by w ramach sankcyjnych rozwa\u017ca\u0144 rozpocz\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c dyskusj\u0119 o sankcjonowaniu importu gazowego \u2013 <\/em>m\u00f3wi ekspert European Council on Foreign Relations. \u2013 Przed wybuchem wojny Europa by\u0142a zale\u017cna od rosyjskiego gazu w ok. 40 proc. Rosjanie dostarczali do Europy ok. 145 mld m3<\/sup> surowca ruroci\u0105gami i ok. 10 mld m3<\/sup> LNG. Ale poniewa\u017c sami zacz\u0119li znacz\u0105co redukowa\u0107 eksport do Europy, to spadek za ubieg\u0142y rok wyni\u00f3s\u0142 najprawdopodobniej \u2013 bo nie mamy jeszcze pe\u0142nych danych \u2013 ok. 70\u201380 mld m3<\/sup>. Tyle Europie uda\u0142o si\u0119 jak na razie zast\u0105pi\u0107 dzi\u0119ki alternatywnym \u017ar\u00f3d\u0142om dostaw, w szczeg\u00f3lno\u015bci zwi\u0119kszonym zakupom LNG z innych kraj\u00f3w, jak m.in. Stan\u00f3w Zjednoczonych, ale w du\u017cej mierze r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki redukcji konsumpcji. Wst\u0119pne dane dotycz\u0105ce Unii Europejskiej wskazuj\u0105 na to, \u017ce by\u0142a ona mniejsza o 15, niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 nawet o 18 proc.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jak wskazuje, Europ\u0119 czeka jeszcze jeden test z oszcz\u0119dzania, poniewa\u017c 5 grudnia ub.r. zacz\u0119\u0142o obowi\u0105zywa\u0107 embargo na import ropy drog\u0105 morsk\u0105 do pa\u0144stw UE. Z kolei 5 lutego br. w \u017cycie wesz\u0142o unijne embargo na import produkt\u00f3w ropopochodnych, co oznacza, \u017ce w tym roku kraje europejskie nie b\u0119d\u0105 ju\u017c sprowadza\u0107 m.in. rosyjskich paliw, diesla i oleju opa\u0142owego. To odsuni\u0119ty w czasie mechanizm sz\u00f3stego pakietu sankcyjnego, kt\u00f3ry UE przyj\u0119\u0142a ju\u017c na pocz\u0105tku czerwca ub.r. i \u2013 jak ocenia ekspert \u2013 jedna z najbardziej dotkliwych do tej pory sankcji wymierzonych w Rosj\u0119. \u0141\u0105cznie sektor naftowo-gazowy generowa\u0142 przychody na poziomie 36 proc. do bud\u017cetu Federacji Rosyjskiej, z czego 80 proc. przypada\u0142o na sektor naftowy.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Embargo spowodowa\u0142o, \u017ce ropa, kt\u00f3r\u0105 Rosjanie eksportowali poprzez porty ba\u0142tyckie Primorsk i Ust-\u0141ug\u0119 oraz port w Noworosyjsku, nie trafia ju\u017c do pa\u0144stw europejskich. Natomiast nadal p\u0142ynie ropa, kt\u00f3ra jest eksportowana ropoci\u0105giem Dru\u017cba, poniewa\u017c on zosta\u0142 wy\u0142\u0105czony spod re\u017cimu sankcyjnego i takie kraje jak S\u0142owacja, Czechy, W\u0119gry, a tak\u017ce Polska nadal sprowadzaj\u0105 nim rosyjsk\u0105 rop\u0119. Mimo to \u2013 je\u015bli rzeczywi\u015bcie w tym roku rosyjska ropa konsekwentnie nie b\u0119dzie sprowadzana szlakami morskimi \u2013 to rosyjski eksport naftowy do Europy zostanie zredukowany o ponad 2\/3 <\/em>\u2013 m\u00f3wi dr Szymon Karda\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Jak podkre\u015bla, inn\u0105 kategori\u0105 sankcji, kt\u00f3re najmocniej dotkn\u0119\u0142y rosyjsk\u0105 gospodark\u0119, s\u0105 sankcje technologiczne, czyli zakaz eksportu technologii do wykorzystania w sektorze energetycznym, szczeg\u00f3lnie w segmencie LNG.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Rosjanie mieli bardzo du\u017ce plany rozwoju w\u0142asnych projekt\u00f3w LNG du\u017cej skali, ale poniewa\u017c nie maj\u0105 w\u0142asnych technologii i byli technologicznie praktycznie w stu procentach uzale\u017cnieni od Zachodu, to tego typu restrykcje mog\u0105 mie\u0107 bardzo powa\u017cne konsekwencje. Mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 co najmniej na op\u00f3\u017anienie, a by\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c na konieczno\u015b\u0107 rezygnacji z wielu projekt\u00f3w du\u017cej skali, kt\u00f3re Rosjanie zak\u0142adali w horyzoncie do 2035 roku \u2013 <\/em>m\u00f3wi ekspert European Council on Foreign Relations.<\/p>\n\n\n\n

W Unii Europejskiej trwaj\u0105 prace nad kolejnym, 10. pakietem sankcji, kt\u00f3ry ma zosta\u0107 przedstawiony w najbli\u017cszych dniach, jeszcze przed 24 lutego. Jak zaznacza ekspert, UE ma w zanadrzu jeszcze kilka opcji, kt\u00f3re mog\u0142yby uderzy\u0107 w rosyjski sektor energetyczny, cho\u0107 spodziewa si\u0119 przy tym oporu ze strony niekt\u00f3rych pa\u0144stw, tak jak w przypadku propozycji obj\u0119cia embargiem dostaw gazu.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 M\u00f3wi si\u0119 z jednej strony o uszczelnieniu sankcji naftowych, czyli rozszerzeniu embarga na import rosyjskiej ropy poprzez ropoci\u0105g Dru\u017cba, cho\u0107 to zapewne wzbudzi op\u00f3r kraj\u00f3w takich jak W\u0119gry. Druga opcja to obj\u0119cie sankcjami sektora j\u0105drowego, poniewa\u017c wiemy, \u017ce rosyjski Rosatom ma interesy na rynkach zewn\u0119trznych, intensywnie wsp\u00f3\u0142pracuje z W\u0119grami. Mo\u017cna by w pewnym sensie, rozszerzaj\u0105c ten re\u017cim sankcyjny, pomy\u015ble\u0107 o sektorze j\u0105drowym, cho\u0107 pewnie b\u0119dzie w\u0119gierski op\u00f3r w tym zakresie \u2013<\/em> m\u00f3wi dr Szymon Karda\u015b.<\/p>\n\n\n\n

W ubieg\u0142ym tygodniu w\u00a0Brukseli prezydent Ukrainy\u00a0Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski\u00a0apelowa\u0142, \u017ceby unijnymi sankcji obj\u0105\u0107 rosyjski sektor nuklearny i\u00a0firm\u0119 Rosatom.<\/p>\n\n\n\n