Z najnowszego raportu pt. \u201eINDEKS CEN W SKLEPACH DETALICZNYCH\u201d wynika, \u017ce na 17 monitorowanych kategorii wszystkie podro\u017ca\u0142y dwucyfrowo \u2013 od 10,8% do 27,9%. I ten najwy\u017cszy wzrost odnotowa\u0142 nabia\u0142. Najbardziej zdro\u017ca\u0142y jaja i mleko \u2013 odpowiednio o 41,3% i 29,8% rdr. Powy\u017csze wnioski pochodz\u0105 z analizy ofert 37 tys. sklep\u00f3w oraz blisko 69 tys. cen detalicznych. W sumie sprawdzono dane dotycz\u0105ce prawie 100 artyku\u0142\u00f3w codziennego u\u017cytku, najcz\u0119\u015bciej kupowanych przez Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Najwy\u017cszy skok cen nabia\u0142u wynika z rosn\u0105cych koszt\u00f3w produkcji. S\u0105 one spowodowane wzrostem koszt\u00f3w zu\u017cycia energii i ciep\u0142a oraz podwy\u017ck\u0105 wynagrodze\u0144. Dodatkowo wytw\u00f3rcy notuj\u0105 spadek op\u0142acalno\u015bci produkcji i sprzeda\u017cy towar\u00f3w z tej kategorii, z uwagi na dro\u017cej\u0105ce pasze i spadek cen mleka na \u015bwiecie. Ponadto musz\u0105 mierzy\u0107 si\u0119 z drog\u0105 transformacj\u0105 produkcji, aby spe\u0142nia\u0107 nowe warunki unijnej polityki rolnej. W dostosowaniu si\u0119 do europejskich standard\u00f3w brakuje im wsparcia naszego rz\u0105du. Mniejsza ilo\u015b\u0107 towaru wyprodukowanego na rynek krajowy oznacza wzrost cen dla konsument\u00f3w \u2013 wyja\u015bnia dr Edyta Wojtyla z Wy\u017cszej Szko\u0142y Bankowej w Poznaniu. <\/p>\n\n\n\n
Drug\u0105 kategori\u0105 w rankingu dro\u017cyzny jest chemia gospodarcza ze wzrostem o 27,5% rdr. W tej grupie produkt\u00f3w najbardziej podro\u017ca\u0142y r\u0119czniki papierowe \u2013 o 58,8%. Mocn\u0105 podwy\u017ck\u0119 odnotowa\u0142 te\u017c papier toaletowy \u2013 o 47,1% rdr.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Motorem nap\u0119dowym podwy\u017cek w tej kategorii wci\u0105\u017c s\u0105 wysokie koszty produkcji oraz ceny surowc\u00f3w i odczynnik\u00f3w chemicznych. Jednych i drugich brakuje w zwi\u0105zku z destabilizacj\u0105 rynku. Dosz\u0142o do niej z powodu przestoj\u00f3w produkcyjnych zwi\u0105zanych z pandemi\u0105. Sytuacj\u0119 dodatkowo pogorszy\u0142 wybuch wojny w Ukrainie. Skutki tego wci\u0105\u017c s\u0105 odczuwalne w bran\u017cy \u2013 t\u0142umaczy ekspertka z WSB.<\/p>\n\n\n\n
W pierwszej tr\u00f3jce najbardziej dro\u017cej\u0105cych art. codziennego u\u017cytku s\u0105 te\u017c produkty sypkie z podwy\u017ck\u0105 o 25,3% rdr. W\u015br\u00f3d nich najwi\u0119kszy wzrost zaliczy\u0142a kasza j\u0119czmienna \u2013 o 38,7% rdr. W czo\u0142\u00f3wce wida\u0107 te\u017c p\u0142atki kukurydziane i m\u0105k\u0119 \u2013 odpowiednio 34,3% i 30,4% rdr.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Wzrost cen zb\u00f3\u017c i nawoz\u00f3w oraz wzmo\u017cony popyt w okresie przed\u015bwi\u0105tecznym to by\u0142y te czynniki, kt\u00f3re najmocniej wp\u0142yn\u0119\u0142y na wynik tej kategorii w styczniu br. W mojej ocenie, pod koniec tego roku wysoko\u015b\u0107 cen produkt\u00f3w sypkich b\u0119dzie zale\u017cna g\u0142\u00f3wnie od tego, ile producenci b\u0119d\u0105 p\u0142acili za nawozy oraz gaz. Oczywi\u015bcie kluczowe znaczenie b\u0119d\u0105 te\u017c mia\u0142y tegoroczne zbiory, zar\u00f3wno w Polsce, jak i w ogarni\u0119tej wojn\u0105 Ukrainie, b\u0119d\u0105cej jednym z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie producent\u00f3w zb\u00f3\u017c \u2013 m\u00f3wi dr W\u0142odzimierz Zasadzki z Wy\u017cszej Szko\u0142y Bankowej w Szczecinie.<\/p>\n\n\n\n
Na czwartym miejscu w zestawieniu jest pieczywo ze wzrostem o 24,4% rdr. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w, ta kategoria dro\u017ceje g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na wzrost cen zb\u00f3\u017c oraz energii i transportu. Dr Zasadzki przewiduje, \u017ce dalsze podwy\u017cki os\u0142abi\u0105 dzia\u0142ania os\u0142onowe pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 W obni\u017ceniu dynamiki pieczywa nieco pomo\u017ce wprowadzenie ni\u017cszych cen gazu dla ma\u0142ych piekarni. Jednak nie spodziewam si\u0119, \u017ceby by\u0142 to kluczowy czynnik. Pieczywo wci\u0105\u017c b\u0119dzie drogie z uwagi na wysokie ceny zbo\u017ca oraz energii \u2013 przewiduje Marcin Luzi\u0144ski, ekonomista z Santander Bank Polska.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsz\u0105 pi\u0105tk\u0119 najbardziej dro\u017cej\u0105cych produkt\u00f3w zamykaj\u0105 warzywa z podwy\u017ck\u0105 o 23,1% rdr. Ziemniaki zdro\u017ca\u0142y a\u017c o 33,1% rdr. Marchew posz\u0142a w g\u00f3r\u0119 o 30,1% rdr.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Ca\u0142a kategoria warzyw zdro\u017ca\u0142a g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na rosn\u0105ce koszty produkcji. Wp\u0142yn\u0119\u0142y na to zw\u0142aszcza coraz wy\u017csze op\u0142aty za energi\u0119, a tak\u017ce dro\u017cej\u0105ce zbo\u017ca i nawozy. Ponadto rolnicy uzyskuj\u0105 zdecydowanie ni\u017csze ceny, co r\u00f3wnie\u017c obni\u017ca op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji warzyw, w szczeg\u00f3lno\u015bci ziemniak\u00f3w. Te czynniki spowodowa\u0142y, \u017ce w zesz\u0142ym roku zebrano ich o ok. 15% mniej rdr. \u2013 informuje ekspert z WSB w Szczecinie.<\/p>\n\n\n\n
Z kolei w\u015br\u00f3d kategorii, kt\u00f3re najmniej zdro\u017ca\u0142y w styczniu, patrz\u0105c na dane rok do roku, s\u0105 m.in. ryby \u2013 10,8%, art. dla dzieci (w tym niemowl\u0105t) \u2013 13,8% i \u015brodki higieny osobistej \u2013 15,7%. Do tego w ocenie autor\u00f3w badania, ceny na te produkty osi\u0105gn\u0119\u0142y maksymalny pu\u0142ap wzgl\u0119dem mo\u017cliwo\u015bci zakupowych Polak\u00f3w. Producenci zastosowali ta\u0144sze zamienniki, a sprzedawcy poszukali nowych, atrakcyjniejszych pod wzgl\u0119dem ceny dostawc\u00f3w. Finalnie konsumenci zacz\u0119li wybiera\u0107 ta\u0144sze substytuty. Czyli nast\u0105pi\u0142a naturalna samoregulacja rynku w tej kwestii.<\/p>\n\n\n\n