\u2013 Pandemia mocno nas do\u015bwiadczy\u0142a. Ci\u0105gle siedzi w nas pewna nieprzepracowana trauma z tamtego okresu, mamy bardzo wiele przypadk\u00f3w depresji i stan\u00f3w l\u0119kowych. Wigilia, kt\u00f3ra powinna by\u0107 okresem wytchnienia, spotkania z rodzin\u0105, nie zawsze spe\u0142nia t\u0119 funkcj\u0119, bo akurat przychodzi moment kulminacji tego stresu <\/em>\u2013 m\u00f3wi agencji Newseria Biznes dr Tomasz Marcysiak, socjolog z Wy\u017cszej Szko\u0142y Bankowej w Bydgoszczy.<\/p>\n\n\n\n Ostatnie lata pandemii, izolacji i obostrze\u0144 sanitarnych wprowadzi\u0142y pewne zmiany w kontaktach mi\u0119dzyludzkich. Poprzednie Bo\u017ce Narodzenie wiele os\u00f3b sp\u0119dzi\u0142o samotnie albo w okrojonym gronie, ogl\u0105daj\u0105c swoich bliskich tylko na ekranie monitora. Dlatego te\u017c w tym roku Polacy mog\u0105 postawi\u0107 na relacje, \u015bwi\u0119ta w rodzinnym gronie, spotkania z bliskimi przy wigilijnym stole.<\/p>\n\n\n\n \u2013 W ubieg\u0142ym roku mieli\u015bmy tak\u0105 sytuacj\u0119, \u017ce w trakcie pandemii bardzo wiele os\u00f3b przebywa\u0142o na kwarantannach i to by\u0142 jeden z element\u00f3w traumatyzuj\u0105cych. Cz\u0119\u015b\u0107 z nas wzi\u0119\u0142a na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 za to, \u017ceby ograniczy\u0107 te kontakty, w wielu domach liczba go\u015bci by\u0142a bardzo skromna. Ka\u017cdy z nas jednak ceni sobie bezpo\u015brednie relacje interpersonalne, blisko\u015b\u0107, dotyk i g\u0142os. I relacje, kt\u00f3re przenosz\u0105 si\u0119 do sieci, w \u017caden spos\u00f3b tego nie zast\u0105pi\u0105<\/em> \u2013 m\u00f3wi dr Tomasz Marcysiak.<\/p>\n\n\n\n Przyspieszony rozw\u00f3j technologiczny i przeniesienie kontakt\u00f3w do online\u2019u, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w czasie pandemii COVID-19, nie pozosta\u0142y jednak bez wp\u0142ywu na to, w jaki spos\u00f3b b\u0119dziemy obchodzi\u0107 tegoroczne Bo\u017ce Narodzenie. Odzwierciedla to listopadowe badanie, przeprowadzone na zlecenie serwisu PrezentMarze\u0144 na grupie blisko 1,3 tys. Polak\u00f3w (\u201e\u015awi\u0105teczne zwyczaje, czyli nowe zasady podczas \u015awi\u0105t\u201d), kt\u00f3re pokazuje, \u017ce tradycje \u015bwi\u0105teczne si\u0119 zmieniaj\u0105. W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 na to wp\u0142yw, 12 proc. respondent\u00f3w wymieni\u0142o nowoczesne technologie.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Pandemia dokona\u0142a na nas pewnych wymusze\u0144, przyspieszyli\u015bmy cywilizacyjnie w niekt\u00f3rych aspektach naszego \u017cycia, takich jak chocia\u017cby praca czy nauczanie zdalne. Kontakty przenios\u0142y si\u0119 online, do sieci. Obserwujemy to r\u00f3wnie\u017c teraz, w trakcie wigilii i Bo\u017cego Narodzenia. Obok tradycyjnego talerza dla zb\u0142\u0105kanego w\u0119drowca pojawi\u0142 si\u0119 tablet s\u0142u\u017c\u0105cy do komunikacji z cz\u0119\u015bci\u0105 rodziny, kt\u00f3ra z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w akurat w tym roku nie mog\u0142a w wigilii uczestniczy\u0107 <\/em>\u2013 m\u00f3wi socjolog z bydgoskiej WSB.<\/p>\n\n\n\n Tym, co ma jeszcze wi\u0119kszy wp\u0142yw na spos\u00f3b obchodzenia \u015bwi\u0105t, jest sytuacja ekonomiczna. Wskaza\u0142o na ni\u0105 42 proc. badanych.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Kryzys ekonomiczny powoduje, \u017ce nie wiemy, jak b\u0119d\u0105 wygl\u0105da\u0142y te \u015bwi\u0119ta, czy b\u0119dzie nas sta\u0107 na to samo co w zesz\u0142ym roku. Je\u017celi nawet p\u0142ace minimalne troch\u0119 wzros\u0142y i w portfelu pojawi\u0142y si\u0119 dodatkowe pieni\u0105dze, to wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w ma jeszcze jaki\u015b kredyt, kt\u00f3ry w ca\u0142o\u015bci konsumuje t\u0119 nadwy\u017ck\u0119. Tak wi\u0119c pewnie kupimy to samo, ale zdecydowanie mniej \u2013<\/em> m\u00f3wi dr Tomasz Marcysiak.<\/p>\n\n\n\n Listopadowy sonda\u017c Kantar Public dla Too Good To Go, przeprowadzony na grupie 1 tys. os\u00f3b, pokaza\u0142, \u017ce Polacy b\u0119d\u0105 szuka\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci. Prawie po\u0142owa (47 proc.) rozejrzy si\u0119 za promocjami, 33 proc wybierze ta\u0144sze zamienniki produkt\u00f3w, 29 proc. ma zamiar przeznaczy\u0107 mniejsze kwoty na prezenty, a 17 proc. badanych chcia\u0142oby zmniejszy\u0107 porcje przygotowanych potraw. \u015arednio co trzeci Polak uwa\u017ca te\u017c, \u017ce kupno jedzenia poch\u0142onie w tym roku wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwi\u0105tecznego bud\u017cetu, a 69 proc. ze wzgl\u0119du na wysokie ceny zamierza zwr\u00f3ci\u0107 wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na kwesti\u0119 niemarnowania jedzenia w okresie \u015bwi\u0105tecznym.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Uwag\u0119 zwraca fakt, \u017ce bardziej \u015bwiadomie podchodzimy do zakup\u00f3w \u015bwi\u0105tecznych. To czasem nawet powoduje, \u017ce wracamy do tradycji, czyli np. rezygnujemy z drogiej choinki kaukaskiej na rzecz tradycyjnego, polskiego \u015bwierku. O ile w ostatnich latach na wigilijnych sto\u0142ach zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 inne gatunki ryb, by\u0107 mo\u017ce w tym roku ograniczymy si\u0119 faktycznie do tradycyjnego karpia. Uwa\u017cam, \u017ce b\u0119dziemy szuka\u0107 tradycyjnych, prostych rozwi\u0105za\u0144 kulinarnych <\/em>\u2013 m\u00f3wi ekspert.<\/p>\n\n\n\n Jak zauwa\u017ca, tegoroczne \u015bwi\u0119ta b\u0119d\u0105 wyj\u0105tkowe r\u00f3wnie\u017c z powodu wojny, kt\u00f3ra toczy si\u0119 za wschodni\u0105 granic\u0105, i uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy, kt\u00f3rzy nadal goszcz\u0105 w wielu polskich domach. W tym roku b\u0119dzie to wi\u0119c okres przenikania si\u0119 dw\u00f3ch tradycji i kultur.<\/p>\n\n\n\n \u2013 W wielu domach, gdzie mieszkaj\u0105 Ukrai\u0144cy albo gdzie s\u0105 s\u0105siadami, b\u0119dzie okazja, \u017ceby wreszcie skonfrontowa\u0107 przepisy naszych rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w. Zastanowi\u0107 si\u0119, czy ten barszcz ukrai\u0144ski jest naprawd\u0119 ukrai\u0144ski i czy przyrz\u0105dzana przez nas kutia to ta sama, kt\u00f3r\u0105 tradycyjnie przygotowuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Ukrainie. My\u015bl\u0119, \u017ce to b\u0119dzie bardzo ciekawe do\u015bwiadczenie i szuka\u0142bym tu pozytywnych aspekt\u00f3w relacji mi\u0119dzykulturowych mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Ukrain\u0105<\/em> \u2013 m\u00f3wi dr Tomasz Marcysiak.<\/p>\n\n\n\n