REKLAMA / Advertisement

Reklama /Advertisement

Między Odrą a Dnieprem. Myśl geopolityczna narodowej demokracji do 1922 roku

140

Pojęcie „geopolityka” wprowadził na przełomie XIX i XX wieku Rudolf Kjellen, szwedzki teoretyk państwowości. Najczęściej definiuje się ją jako doktrynę, bądź stanowisko, uznające, że położenie geograficzne państw decyduje o ich szansach rozwojowych, a zatem należy do najważniejszych czynników determinujących ich politykę. W innym ujęciu jest to nauka badające te zależności. W szczególności przedmiotem geopolityki są warunki przyrodnicze i umiejscowienie względem innych państw.

Jedną z klasycznych doktryn geopolitycznych jest koncepcja „państwa organicznego”, którą poza wspomnianym R Kjellenem, rozwijał Niemiec Fryderyk Ratzel. Twórcy ci nawiązywali do myśli pozytywistycznej, traktując państwo jako podmiot, którego powodzenie w rywalizacji z innymi państwami wynika, m. in., z uwarunkowań geograficznych i zdolności to terytorialnej ekspansji narodu. Przedstawiciele innych nurtów geopolityki, na przykład Halford Mackinder, Alfred Mahan i Nicholas Spykman, skupiali się na polityce globalnej, relacjach między mocarstwami „morskimi” i „lądowymi”, oraz (jak Mackinder i Spykman) poszukiwali obszarów decydujących o dominacji w świecie. Myśli politycznej polskich narodowców na pewno bliższa jest pierwsza z wymienionych doktryn, nie tylko ze względu na pozytywistyczne konotacje, ale też dla tego, że Polska nie prowadziła polityki globalnej i mocarstwowej, a na początku XX wieku dopiero próbowała wybić się na niepodległość.

REKLAMA

REKLAMA / Advertisement

Przedmiotem niniejszego artykułu jest wizja politycznego znaczenia warunków geograficznych dla państwa i narodu polskiego, oceny tego, jakie obszary państwo polskie powinno obejmować i wynikających z tego przesłanek dla polityki zagranicznej, wypracowana przez najważniejszych ideologów ruchu politycznego,
zwanego narodową demokracją (endecją).

Cały tekst tutaj.

REKLAMA / Advertisement

REKLAMA / Advertisement