REKLAMA / Advertisement

Reklama /Advertisement

Inicjatywa suwerennego pieniądza może namieszać w Szwajcarii i na świecie

425

W niedzielę 10 czerwca w Szwajcarii odbędzie się referendum ogólnokrajowe na temat jednego z najodważniejszych wniosków w historii szwajcarskiej demokracji bezpośredniej. Szwajcarzy – zwykli obywatele – zdecydują o radykalnej reformie systemu bankowego, która może zmienić oblicze szwajcarskiej bankowości i wpłynąć na światową gospodarkę.

„Pamiętajcie, proszę, dlaczego was stworzyliśmy” – taki oto napis wielkimi czerwonymi literami powstał na elewacji budynku w pobliżu głównej siedziby Banku Narodowego Szwajcarii w Bernie. Autorami grafitti byli członkowie komitetu inicjatywy Vollgeld wzywając banki do tego, żeby służyły gospodarce i społeczeństwu zamiast zajmować się spekulacją.

REKLAMA

REKLAMA / Advertisement

Źródło: blick.ch Jeden z nagłówków szwajcarskiej bulwarówki ukazujący plakaty zwolenników inicjatywy i przeciwników. Tytuł: Pieniądze suwerenne dobre czy szalone?

Jakie są wnioski inicjodawców?

Komitet Vollgeld chce zakazać bankom komercyjnym kreowania pieniędzy poprzez udzielanie kredytów przedsiębiorcom. Jeśli Szwajcarzy zagłosują na „TAK”, kwoty kredytów nie będą mogły przekraczać zdeponowanych sum. W rezultacie otrzymanie kredytu może stać się dużo trudniejsze. Kto ma tworzyć pieniądz według komitetu Vollgeld? Ma się tym zajmować Bank Narodowy, który obecnie robi to w niewielkim stopniu (obecnie generuje około 10% pieniędzy wprowadzonych do obrotu). Jeśli Szwajcarzy przyjmą propozycję, banki nie będą mogły już tworzyć pieniędzy – będą musiały operować środkami zdeponowanymi przez oszczędzających, pożyczać pieniądze od innych banków lub Banku Narodowego Szwajcarii. Jak przekonują członkowie komitetu, dzięki temu banki nie będą mogły spekulować, ani tworzyć sztucznych baniek finansowych, a państwo nie będzie już zakładnikiem „banksterów”.

REKLAMA / Advertisement

Ależ to bzdura – argumentują przeciwnicy reformy, na których czele stoi sam SNB – Szwajcarski Bank Narodowy i członkowie Rady Federalnej (czyli kolokwialnie mówiąc szwajcarskiego rządu). Bank centralny przekonuje, że członkowie Komitetu Inicjatywy Vollgeld chcą naprawiać problem, którego nie ma. Dodają, że szwajcarski system bankowy jest zdrowy, nowoczesny i niedrogi. Wprowadzenie tej inicjatywy może być zagrożeniem dla banków komercyjnych, które nie będą w stanie udzielać kredytów.

Pomimo krytyki większości środowiska finansowego i politycznego, wiele osób zgadza się, że system finansowy musi zostać zreformowany. Stwierdzenie, że potrzebna jest reforma systemu bankowego to żaden absurd – powiedział profesor ekonomii Zuryskiego ETH, Hans Gersbach – ale inicjatywa Vollgeld to rozwiązanie zbyt radykalne.

Według najnowszych sondaży, Szwajcaria nie ma się czego obawiać, najprawdopodobniej inicjatywa przepadnie w referendum.

Legenda: Głosowanie z 10 czerwca, 2018 roku Rezultaty pierwszego sondażu Zielony – tak, Szary – niezdecydowany, Bordowy – nie Reforma systemu finansów – Inicjatywa suwerennego pieniądza Referendum na temat prawa dotyczącego hazardu Źródło: GfS Berno, Swissinfo.ch

To nie pierwszy raz, kiedy zwykli szwajcarscy Schmidtowie decydują na tematy, które mogą zachwiać w posadach nie tylko swoim krajem, ale i światem. Tak jest skonstruowany szwajcarski system demokracji bezpośredniej – wystarczy tylko 100 tysięcy podpisów, żeby zorganizować referendum na dany temat. Nie ma ograniczeń, jeśli chodzi o kwestie poruszane w referendach (tak jak w Polsce), dlatego obywatele często odpowiadają na ważne pytania dotyczące kwestii finansów państwa, wynagrodzeń, czy chociażby… długości płatnych urlopów. Inicjodawcy i przeciwnicy danej inicjatywy dobrze wiedzą, że sukces ich projektu lub kontrprojektu zależy od łaski obywateli, dlatego każda kampania promocyjna danego rozwiązania jest majstersztykiem politycznego PR. Obie strony zwykle bardzo prosto tłumaczą swoją argumenty starając się dotrzeć do każdego odbiorcy i podają bardzo konkretne przykłady. Nie ma tutaj politycznych sloganów i kiełbasy wyborczej znanej nam z Polski. Nie jest też tak, że właściwie nikt nie wie, o co chodzi!

A to wszystko dzięki broszurkom wyborczym, który otrzymuje każdy uprawniony do głosowania. Broszury zawierają treść proponowanej ustawy lub zmiany do konstytucji, argumenty zwolenników i przeciwników i stanowisko Rady Federalnej. Wszystko niezwykle proste i lapidarne, co sprawia, że słabo wykształcony rolnik może wyrobić sobie zdanie na temat planowanej reformy w przeciągu dwudziestu – trzydziestu minut. Swoją decyzję wysyła pocztą lub zanosi w zalakowanej kopercie do swojego urzędu gminy w dogodnym dla siebie czasie.

Taką broszurkę wraz z materiałami do referendum otrzymuje pocztą każdy uprawniony do głosowania w Szwajcarii.

Szwajcarzy głosują nie tylko nad naprawdę ważnymi kwestiami, ale i często. Co ciekawe, rzadko dają się przekupić. Weźmy chociażby pod uwagę wniosek o przedłużenie wakacji o 1 tydzień lub zniesienie abonamentu radiowo telewizyjnego. Obydwa przepadły w referendum. Szwajcarzy to cyborgi – jak skomentował mój kolega, który nie potrafił zrozumieć, jak można chcieć dobrowolnie płacić za media publiczne…

Może dlatego Szwajcarzy zwykle nie zgadzają się na populistyczne rozwiązania, bo są traktowani poważnie przez polityków? A traktowani są poważnie przez polityków, bo naprawdę mają coś do powiedzenia dzięki swojemu systemowi demokracji bezpośredniej? Jedno trzeba przyznać, jeśli jakiś naród prawdziwie jest suwerenem, to są to Szwajcarzy.

REKLAMA / Advertisement

Joanna Lampka

—————
Joanna Lampka jest mieszkającą w Szwajcarii tłumaczką języka angielskiego, pisarką, nauczycielką języka polskiego dla obcokrajowców. Jest również autorką książki „Czy wiesz, dlaczego nie wiesz, kto jest prezydentem Szwajcarii” / „Do you know why you don’t know who the president of Switzerland is” wydanej w lutym 2017 roku dla wydawnictwa PAFERE.

(TU lub TU można kupić wersję papierową, a TU ściągnąć wersję elektroniczną w dwóch językach)

W przygotowaniu: książka o roboczym tytule „Szwajcaria jest armią” na temat szwajcarskiej neutralności i obrony cywilnej.

za: blabliblu.pl

REKLAMA / Advertisement